สถิติคดีที่ศาลมีคำสั่ง 'ห้ามเผยแพร่' เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดี - คดีที่ถูกสั่งให้พิจารณาคดีเป็นการ 'ลับ'

*ข้อมูลจนถึงวันที่ 19 พ.ค. 2569

จากการเก็บข้อมูลของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน พบว่าตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ศาลมีคำสั่งในการพิจารณาคดีจากการแสดงออกทางการเมืองที่ประชาชนให้ความสนใจ โดยเฉพาะในคดีข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ให้พิจารณาคดีเป็นการลับอย่างน้อย 8 คดี และมีคำสั่งในรายงานกระบวนการพิจารณาคดีระบุ ‘ห้ามเผยแพร่เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดี’ อย่างน้อย 13 คดี (เฉพาะศาลอาญา)

ในกระบวนการยุติธรรมที่ยึดหลักนิติธรรม (Rule of Law) การเปิดเผยกระบวนการพิจารณาคดีต่อสาธารณะมิใช่เพียงหลักปฏิบัติเพื่อความโปร่งใส หากแต่เป็นกลไกสำคัญในการตรวจสอบถ่วงดุล (Check and balance) อำนาจตุลาการ และเสริมสร้างความน่าเชื่อถือของกระบวนการยุติธรรม

“การพิจารณาคดีโดยเปิดเผย” (Public Trial) และสิทธิของประชาชนในการตรวจสอบการใช้อำนาจตุลาการ ซึ่งจะนำไปสู่สิทธิที่จะได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial) ซึ่งจะรับรองว่าหากมีการใช้กฎหมาย หรือกระบวนการพิจารณาคดีที่ไม่ถูกต้อง ไม่เป็นธรรม จะต้องปรากฏต่อสาธารณะ อาจนำไปสู่การถูกวิพากษ์วิจารณ์ได้

แม้ว่าศาลจะมีอำนาจตามกฎหมายในการกำหนดระเบียบหรือข้อจำกัดเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาลเพื่อให้การพิจารณาคดีดำเนินไปอย่างเรียบร้อยและเที่ยงธรรม แต่อำนาจดังกล่าวก็จำเป็นต้องถูกใช้ภายใต้กรอบของความเหมาะสม ความได้สัดส่วน (Proportionality) และต้องไม่กระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนโดยไม่จำเป็น

คดีที่ศาลอาญาสั่งในรายงานกระบวนพิจารณา ‘ห้ามเผยแพร่เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดี’ อย่างน้อย 14 คดี

ตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคม 2568 จนถึงปัจจุบัน พบว่าในการพิจารณาคดีของศาลอาญาเริ่มมีคำสั่งในรายงานกระบวนพิจารณาในรายคดี โดยเฉพาะในคดีมาตรา 112 และคดีจากการแสดงออกทางการเมืองที่ประชาชนให้ความสนใจอย่างน้อย 14 คดี ระบุห้ามเผยแพร่เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดี โดยมีการระบุเหมือนกันทุกตัวอักษรในแต่ละคดี (ยกเว้น 2 คดี) ว่า

“ห้ามมิให้บุคคลใดนำเหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดีและในศาลอาญาถ่ายทอดเผยแพร่สู่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้น ศาลจะดำเนินการตามระเบียบและกฎหมายเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาลต่อไป”

คดีที่	วันที่ศาลอาญามีคำสั่ง	นัด	รายละเอียดคดี	จำเลย
1	28 มี.ค. 2568	ฟังคำสั่ง (ห้องเวรชี้)	ข้อหา: ละเมิดอำนาจศาล ถอดเสื้อประท้วงศาลที่ไม่ออกหมายเรียก พยานเอกสารสำคัญในคดีมาตรา 112 #ม็อบแฮร์รี่พอตเตอร์1 เมื่อวันที่ 27 พ.ย. 2567	อานนท์ นำภา
2	2 เม.ย. 2568	สืบพยาน (ห้อง 903)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ไลฟ์สดก่อนจะมีขบวนเสด็จผ่าน บริเวณตรงข้าม UN และถูกเจ้าหน้าที่จับกุม	“ตะวัน” ทานตะวัน ตัวตุลานนท์
3	18, 30 เม.ย. และ 28 พ.ค. 2568	สืบพยาน – ฟังคำพิพากษา (ห้อง 806)	ข้อหาหลัก: มาตรา 112 ชุมนุมปราศรัยประเด็น “ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์” หน้า สน.บางเขน เมื่อวันที่ 21 ธ.ค. 2563	อานนท์ นำภา
4	22-23 เม.ย. 2568	สืบพยาน (ห้อง 804)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ถูกกล่าวหาว่าเป็นแอดมินเพจเฟซบุ๊ก “กูKult” โพสต์เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์รวม 12 โพสต์	“นรินทร์” (สงวนนามสกุล)
5	17 มิ.ย. 2568	สืบพยาน (ห้อง 805)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ถูกกล่าวหาว่าเป็นแอดมินเพจ “คนกลมคนเหลี่ยม” วาดการ์ตูนล้อเลียนรวม 4 โพสต์	“ตั้ม” จิรวัฒน์ (สงวนนามสกุล)
6	18-20, 24-25 มิ.ย., 6 ส.ค., 19 ก.ย. 2568 (นัดสืบพยาน) และ 20 ก.พ. 2569 (นัดฟังคำพิพากษา)	สืบพยาน – ฟังคำพิพากษา (ห้อง 801)	ข้อหาหลัก: มาตรา 112, มาตรา 116 ปราศรัย “ปลดอาวุธศักดินาไทย” หน้ากรมทหารราบที่ 11 ในการชุมนุม #ม็อบ29พฤศจิกา63 (คดีนี้ ศาลมีคำสั่งแตกต่างออกไปจากทุกคดี ระบุว่า “เพื่อความเหมาะสม เห็นสมควร ห้ามมิให้บุคคลใดเปิดเผยข้อเท็จจริง พฤติการณ์ต่าง ๆ ทั้งหมดในห้องพิจารณาคดีและในศาลอาญาถ่ายทอดเผยแพร่สู่สาธารณะไม่ว่าโดยวิธีใด โดยไม่ได้รับอนุญาต ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 36 (2) ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 มิฉะนั้น ศาลจะดำเนินการตามระเบียบและกฎหมายเพื่อรักษาความเรียบร้อยในบริเวณศาลต่อไป”)	อานนท์ นำภา และพวกรวม 7 คน
7	27 มิ.ย. 2568	สืบพยาน (ห้อง 809)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ โพสต์ข้อความวิจารณ์ตำรวจ กรณีสลายการชุมนุม #ม็อบย่างกุ้ง เมื่อวันที่ 31 ธ.ค. 2563 พาดพิงเรื่องการใช้ภาษีของกษัตริย์	“โตโต้” ปิยรัฐ จงเทพ
8	15 ก.ค. 2568 และ 3 ก.ย. 2568	สืบพยาน – ฟังคำพิพากษา (ห้อง 912)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ โพสต์ข้อความบนเฟซบุ๊กสืบเนื่องกับการสลาย การชุมนุม เมื่อวันที่ 16 ต.ค. 2563	“นารา” อนิวัต ประทุมถิ่น
9	26-27 และ 29 ส.ค. 2568	สืบพยาน (ห้อง 806)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ถูกกล่าวหาว่าเป็นแอดมินเพจ “แนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม” และโพสต์ ข้อความ 3 โพสต์	“บี๋” นิราภร อ่อนขาว
10	2 ก.ย. 2568 (พบว่าสั่งไว้เพียงนัดเดียว)	สืบพยาน (ห้อง 805)	ข้อหาหลัก: มาตรา 112, มาตรา 116 ชุมนุม 19 กันยาทวงอำนาจคืนราษฎร ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ต่อเนื่องถึงสนามหลวง เมื่อวันที่ 19-20 ก.ย. 2563	นักกิจกรรมจำนวน 22 คน
11	25-26 พ.ย. 2568	สืบพยาน (ห้อง 809)	ข้อหา: มาตรา 328 (หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา) ปราศรัยในกิจกรรมล่าชื่อถอดถอน กกต. เมื่อวันที่ 31 มี.ค. 2562 ที่สกายวอล์คสถานีรถไฟฟ้าอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ	“จ่านิว” สิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์
12	12 ก.พ. 2569 (นัดสืบพยาน) และ 24 มี.ค. 2569 (นัดฟังคำพิพากษา)	สืบพยาน – ฟังคำพิพากษา (ห้อง 814)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ โพสต์ข้อความเฟซบุ๊ก 2 ข้อความ	“อาย” กันต์ฤทัย คล้ายอ่อน
13	8 พ.ค. 2569	สืบพยาน (ห้อง 812)	ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ โพสต์ภาพป้ายในการชุมนุมและข้อความในเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2564	“แฟนต้า” (นามสมมติ)
14	19 พ.ค. 2569	สืบพยาน (ห้อง 804)	ข้อหาหลัก: มาตรา 112 และมาตรา 116 ชุมนุม #ม็อบ25พฤศจิกาไปscb หน้าธนาคารไทยพาณิชย์สำนักงานใหญ่ เมื่อวันที่ 25 พ.ย. 2563 คดีนี้ ศาลมีคำสั่งว่า “ห้ามมิให้บุคคลบุคคลใดในห้องพิจารณาคดีและในศาลอาญาถ่ายทอดเผยแพร่สู่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้น ศาลจะดำเนินการตามระเบียบและกฎหมายเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาลต่อไป”	1. อานนท์ นำภา 2. พริษฐ์ ชิวารักษ์ 3. พงศธรณ์ ตันเจริญ 4. พรหมศร วีระธรรมจารี 5. ภาณุพงศ์ จาดนอก 6. วรรณวลี ธรรมสัตยา 7. ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา

คดีที่ศาลมีคำสั่งให้พิจารณาคดีเป็นการลับ (นับเฉพาะในช่วงคดีหลังปี 2563 เป็นต้นมา) พบว่ามีอย่างน้อย 8 คดี

คดีที่	วันที่	ศาลที่สั่ง	นัด	รายละเอียดคำสั่งศาล	จำเลย / รายละเอียดคดี
1	21 ก.พ. 2565 และ 4-5 เม.ย. 2566	ศาลจังหวัดนนทบุรี	ตรวจพยานหลักฐาน และสืบพยาน	ศาลสั่งตามคำขอของอัยการ อ้างเพื่อประโยชน์แห่งความเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ตามป.วิอาญา ม.177	ศิระพัทธ์ ดีสวัสดิ์ ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ และ ลักทรัพย์ในเวลากลางคืน เหตุแห่งคดี: ถูกกล่าวหาว่าลักพระบรมฉายาลักษณ์ พร้อมกรอบรูปไปจากหน้าหมู่บ้านประชาชื่น แล้วนำกรอบรูปไปทิ้งลงคลอง
2	สั่งต่อเนื่องมาตั้งแต่ศาลทหาร จนถึงศาลจังหวัดพัทยา	ศาลจังหวัดพัทยา	ตลอดการพิจารณาคดีในศาลทหาร ศาลยุติธรรม	คดีนี้เดิมถูกพิจารณาลับในศาลทหาร ต่อมา หลังมีการเลือกตั้งและ คสช.ยุติบทบาทลง คดีได้ถูกโอนย้ายมายังศาลยุติธรรม แต่การสืบพยานต่อในศาลจังหวัดพัทยาก็เป็นการลับเช่นเดิม ผู้ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าฟังการพิจารณาคดี รวมถึงในการอ่านคำพิพากษาของศาลทั้งสามชั้นก็มีคำสั่งให้ทำเป็นการลับ	บุปผา (นามสมมติ) ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ เหตุแห่งคดี: โพสต์เฟซบุ๊ก มีเนื้อหาพาดพิงถึงรัชกาลที่ 9 และพระบรมวงศานุวงศ์จำนวน 13 ข้อความ ในช่วงปี 58-59
3-4	19-20 เม.ย. และ 27-30 ก.ย. 2565	ศาลจังหวัดเชียงราย	สืบพยาน	อ้างตาม ป.วิอาญา มาตรา 177 เพื่อประโยชน์แห่งความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันความลับอันเกี่ยวกับความปลอดภัยของประเทศมิให้ล่วงรู้ถึงประชาชน	“บัสบาส” มงคล ถิระโคตร ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ เหตุแห่งคดี: โพสต์เฟซบุ๊กรวม 27 โพสต์พิจารณารวม 2 คดี (คดีที่หนึ่ง และคดีที่สอง)
5	22 ส.ค. 2565 และ 13-14 ก.ย. 2566	ศาลจังหวัดนนทบุรี	ตรวจพยานหลักฐาน และสืบพยาน	โจทก์แถลงว่าเนื่องจากเป็นคดีมาตรา 112 เพื่อประโยชน์แห่งความเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ขอให้ศาลพิจารณาลับตามป.วิอาญา มาตรา 177 ทนายจำเลยแถลงคัดค้าน แต่ศาลเห็นว่าเข้าเงื่อนไข ตามที่กฎหมายกำหนด จึงสั่งพิจารณาลับ (ต่อมาในนัดฟังคำพิพากษา อนุญาตให้บุคคลภายนอกเข้าฟังได้)	“ต่อ” (สงวนชื่อสกุล) ข้อหา: มาตรา 112, วางเพลิงเผาทรัพย์, ทำให้เสียทรัพย์ เหตุแห่งคดี: เผาแผ่นป้ายรูป ร.10 บริเวณสะพานต่างระดับบางคูเวียง ตรงข้ามโลตัสบางใหญ่
6	27 ส.ค. 2567 และตลอดการสืบพยาน	ศาลมณฑลทหารบกที่ 14 ชลบุรี	ตรวจพยานหลักฐาน และสืบพยาน	อัยการทหารแถลงว่าคดีนี้เป็นคดี ม.112 อยู่ในหมวดความมั่นคง และเป็นเรื่องเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ เกรงว่าการสืบพยานจะกระทบองค์กษัตริย์ จึงขอให้พิจารณาเป็นการลับ ด้านทนายจำเลยแถลงคัดค้าน ศาลทหารเห็นว่าเป็นคดีที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับกษัตริย์และข้อกล่าวหาอยู่ในหมวดความมั่นคง เห็นควรให้พิจารณาเป็นการลับ ให้ญาติจำเลย และเสมียนทนายออกจากห้องพิจารณา	นายทหารคนหนึ่ง ข้อหา: มาตรา 112, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ เหตุแห่งคดี: แชร์โพสต์เฟซบุ๊กข้อความทางการเมือง
7	27 พ.ย. 2567	ศาลอาญา	สืบพยาน	ศาลสั่งพิจารณาลับเป็นทางการในกระบวนพิจารณา ให้เฉพาะจำเลย ทนายจำเลย โจทก์ ผู้คุม ตำรวจศาล ผู้พิพากษา รวมทั้งเจ้าหน้าที่อยู่ในห้องเท่านั้น หากมีบุคคลใดเข้ามา ก่อความวุ่นวาย ถือว่าเป็นการละเมิดอำนาจศาล ให้ตำรวจศาลควบคุมตัวไปขังไว้ทันที (แต่ไม่ได้มีการอ้างอำนาจตาม ป.วิอาญา มาตรา 177) โดยหลังศาลมีคำสั่ง ได้ปรึกษากับอธิบดีของศาลอาญาแล้ว ศาลอ้างว่าได้รับอนุญาตจากอธิบดีให้พิจารณาคดีต่อไป ก่อนหน้านั้น อานนท์ ได้ประท้วงการที่ศาลไม่ออกหมายเรียกพยานเอกสาร โดยถอดเสื้อในห้องพิจารณา ศาลเห็นว่าเป็นการก่อความวุ่นวาย และแสดงตนไม่เรียบร้อยในศาล ไม่เคารพการพิจารณาคดี จึงทั้งสั่งพิจารณาลับ และตั้งเรื่องละเมิดอำนาจศาล	อานนท์ นำภา ข้อหาหลัก: มาตรา 112, มาตรา 116 เหตุแห่งคดี: ปราศรัยชุมนุม #เสกคาถาผู้พิทักษ์ปกป้องประชาธิปไตย (หรือม็อบแฮร์รี่ พ็อตเตอร์) ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เมื่อวันที่ 3 ส.ค. 2563
8	1-3, 16 ก.ค. 2568	ศาลอาญา	สืบพยาน	ศาลสั่งพิจารณาเป็นการลับ	ทักษิณ ชินวัตร ข้อหา: มาตรา 112 เหตุแห่งคดี: ให้สัมภาษณ์สื่อของประเทศเกาหลีใต้ กล่าวถึง Palace Circle