เมื่อวันที่ 16 ก.ค. 2569 เวลาประมาณ 11.24 น. ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนได้รับแจ้งกรณี “เวลา” (นามสมมติ) ประชาชนชาวเชียงใหม่ วัย 34 ปี ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าจับกุมบริเวณหน้าที่พักในอำเภอเมืองเชียงใหม่ ในคดีข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งภายหลังพบว่าเป็นคดีของ สภ.เขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
ต่อมา ทราบว่าชุดเจ้าหน้าที่ตำรวจได้นำตัว “เวลา” ไปยัง สภ.แม่ปิง เพื่อจัดทำบันทึกการจับกุม ในชั้นจับกุมเวลาได้ให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา โดยพบว่าการจับกุมครั้งนี้อยู่ภายใต้การอำนวยการของ พล.ต.ท.กฤตธาพล ยี่สาคร ผบช.ภ.5 และคณะ โดยอ้างหมายจับที่ออกโดยศาลจังหวัดพัทลุง เมื่อวันที่ 24 ต.ค. 2567 ระบุข้อกล่าวหาตามมาตรา 112, มาตรา 116 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3)
ทั้งนี้ ชุดจับกุมนำโดยเจ้าพนักงานตำรวจชุดสืบสวนจากภูธรจังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการประสานมาจากตำรวจภูธรจังหวัดพัทลุง และตำรวจภูธรภาค 9 โดยบันทึกจับกุมมีการลงรายชื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจผู้ทำการจับกุมไว้กว่า 47 นาย
จากนั้นในช่วงบ่าย เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ควบคุมตัวเวลาขึ้นรถตู้ตำรวจเดินทางไปยัง สภ.เขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นสถานีตำรวจเจ้าของคดี เพื่อดำเนินการแจ้งข้อกล่าวหาต่อไป
.
ต่อมา วันที่ 17 ก.ค. 2569 เวลาประมาณ 12.30 น. รถตู้ตำรวจได้นำตัวเวลามาถึง สภ.เขาชัยสน โดยมีทนายความจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนในภาคใต้ติดตามไป
จากนั้นกระบวนการแจ้งข้อกล่าวหาก็เริ่มต้นขึ้น โดยพนักงานสอบสวนผู้แจ้งข้อกล่าวหา ได้แก่ ร.ต.อ.วัชรพงษ์ ทองคง รองสารวัตรสอบสวน สภ.ตะโหมด ซึ่งมาช่วยราชการที่ สภ.เขาชัยสน
ข้อกล่าวหาโดยสรุประบุว่า เมื่อวันที่ 23 ม.ค. 2565 ผู้ต้องหาได้ใช้บัญชีเฟซบุ๊กโพสต์ข้อความหนึ่งลงในบัญชีกลุ่ม “รอยัลลิสต์มาร์เก็ตเพลส-ตลาดหลวง” พร้อมแนบลิงก์คลิปวิดีโอมีเนื้อหาพระราชกรณียกิจเมื่อครั้งที่รัชกาลที่ 10 ยังทรงศึกษาอยู่ ณ ประเทศออสเตรเลีย และมีผู้ต้องหาอีกรายได้คอมเมนต์แสดงความคิดเห็นไว้
ต่อมาวันที่ 23 มี.ค. 2567 ทรงชัย เนียมหอม ซึ่งเป็นแกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบัน ได้เข้าร้องทุกข์กล่าวโทษต่อพนักงานสอบสวน โดยกล่าวหาว่าการกระทำดังกล่าวมีเจตนาดูหมิ่น หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีทุกพระองค์ รวมทั้งพระมหากษัตริย์องค์ปัจจุบัน โดยมีการกล่าวหาต่อผู้โพสต์ข้อความ, ผู้คอมเมนต์ข้อความ รวมทั้ง ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ ที่ระบุว่าเป็นผู้ดูแลกลุ่มตลาดหลวงดังกล่าว รวมมีผู้ถูกกล่าวหา 3 ราย โดยอ้างว่าพบเห็นการกระทำดังกล่าวบริเวณปั้มน้ำมัน ปตท.เขาชัยสน
นอกจากกล่าวหาในข้อหามาตรา 112 ยังกล่าวหาว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการโพสต์ข้อความบนระบบคอมพิวเตอร์ที่บุคคลจำนวนมากสามารถเข้าถึงได้ ซึ่งเป็นการทำให้ปรากฏแก่ประชาชนด้วยวาจา ด้วยหนังสือ หรือด้วยวิธีอื่นใด เพื่อให้เกิดความปั่นป่วนหรือกระด้างกระเดื่องต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ขึ้นในหมู่ประชาชน ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 ด้วย
พนักงานสอบสวนได้แจ้ง 3 ข้อกล่าวหาต่อเวลา โดยเธอให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา ต่อมาทราบข้อมูลเพิ่มเติมว่าก่อนหน้านี้ ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจมีการส่งหมายเรียกไปยังที่อยู่อาศัยเดิม แต่เนื่องจากเธอได้ย้ายที่พักไปก่อน จึงไม่เคยทราบว่าตนเองมีหมายเรียกดังกล่าว และเป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่ไปขอออกหมายจับ
ต่อมา เวลาประมาณ 16.30 น. พนักงานสอบสวนอนุญาตให้ประกันตัว โดยให้วางหลักทรัพย์ประกันเป็นจำนวน 200,000 บาท ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากกองทุนราษฎรประสงค์ ภายหลังวางหลักประกันแล้วเธอจึงได้รับการปล่อยตัว และต้องเดินทางกลับภูมิลำเนาในจังหวัดเชียงใหม่ด้วยตนเอง
.
จากการติดตามของศูนย์ทนายฯ พบว่า ทรงชัย เนียมหอม แกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบันได้ดำเนินการแจ้งความคดีมาตรา 112 และ 116 จำนวนมากไว้ในพื้นที่จังหวัดทางภาคใต้ โดยใช้วิธีการกล่าวหากระจายไปในหลายสถานีตำรวจ พบว่ามีผู้ถูกแจ้งข้อหาแล้วไม่น้อยกว่า 19 คดี อาทิที่ สภ.ตะโหมด จ.พัทลุง, สภ.ทะเลน้อย จ.พัทลุง, สภ.เมืองพัทลุง, สภ.ควนขนุน จ.พัทลุง, สภ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง, สภ.คอหงส์ จ.สงขลา, สภ.เมืองกระบี่, สภ.ห้วยยอด จ.ตรัง และ สน.บางนา ในกรุงเทพฯ โดยส่วนใหญ่ผู้ถูกกล่าวหาเป็นประชาชนทั่วไป ไม่ได้อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ถูกแจ้งความ ทำให้แต่ละคนมีภาระและค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปต่อสู้คดี เข้าข่ายเป็นการดำเนินการทางไกลที่สร้างผลกระทบต่อผู้ถูกกล่าวหา
สำหรับคดีของ “เวลา” นี้ ศูนย์ทนายฯ เคยนับข้อมูลคดีไว้ก่อนหน้านี้ เนื่องจากเคยทราบว่ามีการแจ้งข้อกล่าวหาต่อผู้ต้องหาอีกหนึ่งราย ที่เป็นผู้คอมเมนต์ข้อความไว้ในโพสต์ที่ถูกกล่าวหา แต่ไม่ทราบความคืบหน้าของคดีดังกล่าว
.
อ่านรายงานปัญหาการดำเนินคดีทางไกล
เปิดรายงาน “ปัญหาการดําเนินคดีทางไกล: สำรวจข้อกฎหมาย ผลกระทบ และข้อเสนอเพื่อการเปลี่ยนแปลง”
.
