อัยการยื่นฟ้องสองสื่อมวลชน “เป้-ยา” และหนึ่งนักกิจกรรม “สายน้ำ” ข้อหาร่วมกันทำลายโบราณสถาน กรณีติดตามทำข่าว “บังเอิญ” พ่นสีกำแพงวัง

วันนี้ (21 ต.ค. 2568) ที่ศาลอาญา รัชดาฯ พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุด สำนักอัยการพิเศษฝ่ายคดีอาญา 6 เป็นโจทก์ยื่นฟ้องสองสื่อมวลชน ได้แก่ ณัฐพล เมฆโสภณ หรือ “เป้” นักข่าวประชาไท และณัฐพล พันธ์พงษ์สานนท์ หรือ “ยา” ช่างภาพอิสระ พร้อมด้วย “สายน้ำ” นักกิจกรรมอีกหนึ่งราย ในความผิดฐาน “ร่วมกันทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่าหรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งโบราณสถาน” ตาม พ.ร.บ. โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จากกรณีลงพื้นที่รายงานและติดตามสถานการณ์การแสดงออกพ่นสีกำแพงวัดพระแก้ว ของ “บังเอิญ” เป็นสัญลักษณ์เลข 112 และมีเส้นขีดทับ รวมถึงเครื่องหมายสัญลักษณ์ “อนาคิสต์” เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2566 เพื่อเรียกร้องสิทธิให้ผู้ต้องขังทางการเมือง

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 12 ก.พ. 2567 “เป้” และ “ยา” ถูกตำรวจเข้าจับกุมในข้อหา “เป็นผู้สนับสนุนทำให้โบราณสถานเสียหาย ทำลาย หรือทำให้เสื่อมค่า” และ “ขีดเขียน พ่นสี ข้อความและภาพบนกำแพงที่ติดกับถนนหรืออยู่ในที่สาธารณะ” โดยไม่เคยได้รับหมายเรียกมาก่อน และเป็นหมายจับที่ออกตั้งแต่เมื่อวันที่ 22 พ.ค. 2566 แต่มีการเข้าจับกุมหลังผ่านไปกว่า 8 เดือน

หลังทำบันทึกจับกุมเสร็จสิ้นแล้ว ทั้งสองถูกคุมขังที่สถานีตำรวจ สน.พระราชวัง เป็นเวลา 1 คืน โดยในเช้าวันต่อมาพนักงานสอบสวนก็ได้นำตัวทั้งสองมาขอฝากขังต่อศาลอาญา ก่อนศาลจะมีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัว พร้อมเงื่อนไขห้ามกระทำการใดในลักษณะเดียวกันนี้อีก

ต่อมา วันที่ 13 ก.พ. 2567 “สายน้ำ” นักกิจกรรมวัย 19 ปี (ขณะนั้น) ถูกตำรวจเข้าจับกุมตามหมายจับในข้อหาเดียวกันดังกล่าว ทำให้สายน้ำกลายมาเป็นผู้ต้องหาที่ 3 ในคดีนี้ ก่อนจะได้รับการประกันตัวในวันต่อมา โดยมีเงื่อนไขประกันเช่นเดียวกันกับเป้และยา

จนเกือบสองเดือนต่อมา เมื่อวันที่ 9 พ.ค. 2567 พนักงานสอบสวนได้นัดส่งสำนวนคดีของทั้งสามคนต่ออัยการ พร้อมกันนี้ สองผู้สื่อข่าว เป้และยาได้ยื่นหนังสือขอความเป็นธรรมต่อพนักงานอัยการ โดยขอให้สั่งไม่ฟ้องคดี เนื่องจากในวันเกิดเหตุทั้งสองไปปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้สื่อข่าว จึงเป็นการใช้สิทธิเสรีภาพในการเสนอข่าวสารหรือแสดงความคิดเห็น ตามที่รัฐธรรมนูญและกติกาสากลระหว่างประเทศให้การรับรองเอาไว้

อย่างไรก็ดี ในช่วงปลายเดือน พ.ค. 2567 พนักงานสอบสวนได้ออกหมายเรียกทั้งสามมารับทราบข้อกล่าวหาเพิ่มเติม เนื่องจากภายหลังตำรวจส่งสำนวนสอบสวนให้อัยการแล้ว อัยการได้ส่งสำนวนกลับมาให้ตำรวจทำการสอบสวนและแจ้งข้อกล่าวหาทั้งสามเพิ่มเติมในฐาน “ร่วมกันทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่า หรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งโบราณสถาน และขูด เขียน พ่นสี หรือทำให้ปรากฏด้วยประการใด ๆ ซึ่งข้อความ ภาพ หรือรูปรอยใด ๆ ที่กำแพงที่ติดกับถนนหรืออยู่ในที่สาธารณะ” โดยทั้งสามคนให้การปฏิเสธข้อกล่าวหา

ในคดีนี้ ยาและสายน้ำยังถูกแจ้งข้อกล่าวหาเพิ่มเติม ในข้อหา “ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงาน โดยไม่มีเหตุหรือข้อแก้ตัวอันสมควร” จากการปฏิเสธไม่ยอมพิมพ์ลายนิ้วมือด้วย

อัยการยื่นฟ้อง เห็นว่า การกระทำของจำเลยทั้งสามส่งผลให้กำแพงวังซึ่งเป็นโบราณสถานได้รับความเสียหาย เสื่อมค่า ไร้ประโยชน์ อันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฏหมาย

ในช่วงปีกว่าที่ผ่านมา อัยการได้นัดผู้ต้องหาทั้งสามคนให้มารายงานตัวเดือนละครั้ง จนกระทั่งมีคำสั่งฟ้องคดีในเดือนนี้ คดีนี้มี ชัชวาลย์ ศรีอนุชาต พนักงานอัยการ เป็นผู้เรียงคำฟ้อง โดยฟ้องในข้อหาตาม พ.ร.บ.โบราณสถานฯ มาตรา 32 แต่ไม่ได้ฟ้องในข้อหาตาม พ.ร.บ.ความสะอาดฯ และไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงาน

จากคำบรรยายฟ้องโดยสรุปว่า เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2566 เวลากลางวัน จำเลยทั้งสามกับพวก ได้ร่วมกันทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่า หรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งโบราณสถานกำแพงรั้วพระบรมมหาราชวัง อันเป็นโบราณสถาน อสังหาริมทรัพย์ซึ่งเป็นประโยชน์ทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดี รวมถึงเป็นแหล่งโบราณคดี แหล่งประวัติศาสตร์ อุทยานประวัติศาสตร์ และเป็นรั้ววัดพระศรีรัตนศาสดาราม ตาม พ.ร.บ. โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535

จำเลยทั้งสามกับพวกได้ร่วมกันบังอาจใช้สีสเปรย์สีดำ จำนวน 2 กระป๋อง ขีด เขียน พ่นสี ข้อความ “ตัวอักษร P และเครื่องหมายวงกลม และตัวเลข 112” บนกำแพงรั้วพระบรมมหาราชวัง ซึ่งเป็นสีขาว เป็นเหตุให้กำแพงรั้ว ซึ่งเป็นโบราณสถานดังกล่าวได้รับความเสียหาย เสื่อมค่า ทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งโบราณสถาน อันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย

ทั้งนี้ ในช่วงท้ายของคำฟ้องพนักงานอัยการระบุว่า หากจำเลยทั้งสามยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว ก็ขอให้อยู่ในดุลพินิจของศาล

ภายหลังศาลอาญารับคำฟ้องโจทก์แล้ว ทนายความก็ได้ยื่นคำร้องขอประกันตัวจำเลยทั้งสามในระหว่างพิจารณา ต่อมาศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัวระหว่างพิจารณา โดยส่วนของเป้และยาให้วางหลักประกันคนละ 35,000 บาท ส่วนสายน้ำ วางเงินประกัน 70,000 บาท โดยไม่ได้กำหนดเงื่อนไขประกันใด และศาลกำหนดนัดสอบคำให้การและตรวจพยานหลักฐานในวันที่ 8 ธ.ค. 2568 เวลา 13.30 น.

อนึ่ง นอกเหนือทั้งสองคนแล้ว ยังมี “ตะวัน” และเวหา ที่ถูกดำเนินคดีในเหตุดังกล่าวด้วยเช่นเดียวกัน โดยกรณีตะวันถูกตำรวจเข้าอายัดตัวไปแจ้งข้อกล่าวหาเมื่อวันที่ 28 พ.ค. 2567 ส่วนเวหาถูกตำรวจไปแจ้งข้อหาในเรือนจำเมื่อวันที่ 8 ส.ค. 2567 โดยคดีของทั้งสองคนยังอยู่ในชั้นสอบสวน

ส่วนคดีหลักของ “บังเอิญ” หลังการต่อสู้คดี ศาลอาญาได้มีคำพิพากษาจากกรณีพ่นสีกำแพงพระบรมมหาราชวัง พิพากษาจำคุก 1 ปี จำเลยให้การเป็นประโยชน์ จึงลดโทษให้หนึ่งในสาม เหลือโทษจำคุก 8 เดือน ไม่รอลงอาญา โดยคดียังอยู่ระหว่างการอุทธรณ์คำพิพากษา และจำเลยได้รับการประกันตัวระหว่างอุทธรณ์