ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนคดี ม.112 ของ “อานนท์ นำภา” จำคุก 4 ปี กรณีโพสต์เฟซบุ๊ก 3 ข้อความ วิจารณ์การใช้กฎหมาย-เรียกร้องปฏิรูปสถาบันกษัตริย์

วันที่ 12 พ.ย. 2569 เวลา 09.00 น. ที่ห้องพิจารณาคดีที่ 608 ศาลอาญานัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ในคดีของ “อานนท์ นำภา” ทนายความสิทธิมนุษยชน และหนึ่งในแกนนำคณะราษฎร 2563 ในข้อหาตามมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) กรณีโพสต์ 3 ข้อความในเฟซบุ๊กที่มีเนื้อหาวิพากษ์วิจารณ์การบังคับใช้มาตรา 112 กับวิพากษ์วิจารณ์สถาบันกษัตริย์และเรียกร้องการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ เมื่อปี 2564 ซึ่งก่อนหน้านี้ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุก 4 ปี ไม่รอลงอาญา

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลชั้นต้น เห็นว่า การพิจารณาความผิดมาตรา 112 ไม่ได้พิจารณาตามความผิดฐานหมิ่นประมาทของบุคคลทั่วไป เนื่องจากพระมหากษัตริย์อยู่ในสถานะที่ได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ ลงโทษจำคุกอานนท์ 4 ปี

แน่งน้อยเป็นผู้กล่าวหา ต่อมาศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุก 4 ปี อานนท์ยังคงสู้ต่อมาถึงชั้นอุทธรณ์ ยืนยันว่าโพสต์เป็นเพียงการแสดงความเห็น ชี้ถึงปัญหามาตรา 112

สำหรับคดีนี้มี แน่งน้อย อัศวกิตติกร ประธานศูนย์ช่วยเหลือด้านกฎหมายผู้ถูกล่วงละเมิด บูลลี่ ทางสังคมออนไลน์ หรือ ศชอ. (ในขณะนั้น) เป็นผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษที่กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) โดยกล่าวหาจากโพสต์เฟซบุ๊ก 3 ข้อความ ในวันที่ 1 และ 3 ม.ค. 2564 วิพากษ์วิจารณ์การใช้มาตรา 112 ในการปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชน และวิพากษ์วิจารณ์กลุ่มผู้ต่อต้านข้อเรียกร้องเรื่องการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์

จากนั้น เมื่อวันที่ 23 มิ.ย. 2564 อานนท์เข้ารับทราบข้อกล่าวหา โดยให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา พร้อมให้การเพิ่มเติมว่าเป็นผู้โพสต์ทั้ง 3 ข้อความ แต่ไม่ได้มีเจตนาดูหมิ่น หมิ่นประมาทแต่อย่างใด เป็นการแสดงความคิดเห็นให้มีการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ให้เป็นไปในทางที่ดีขึ้น เพื่อให้สอดคล้องกับหลักประชาธิปไตย

หลังอัยการยื่นฟ้องต่อศาลอาญา คดีได้มีการสืบพยานเสร็จสิ้นไปในปี 2566 อานนท์ต่อสู้ว่าข้อความกล่าวถึงกระบวนการยุติธรรมที่บังคับใช้มาตรา 112 และสถาบันกษัตริย์ ไม่ได้เจาะจงกล่าวถึงกษัตริย์องค์ใด โดยมีเนื้อหาวิพากษ์วิจารณ์การใช้มาตรา 112 เพื่อปิดปากผู้เห็นต่าง, บทบาทของสถาบันกษัตริย์ที่มีความเกี่ยวข้องกับการเมืองไทย ซึ่งขัดกับหลักการของระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข รวมไปถึงเรื่องการใช้งบประมาณของสถาบันกษัตริย์

ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 17 ม.ค. 2567 ลงโทษจำคุก 4 ปี ไม่รอลงอาญา โดยเห็นว่าข้อความทำให้เข้าใจได้ว่าสื่อถึงรัชกาลที่ 10 และข้อความเป็นความเท็จ จาบจ้วงล่วงเกิน ทำให้เสื่อมเสียพระเกียรติ

จากนั้น วันที่ 9 พ.ค. 2567 จำเลยได้ยื่นอุทธรณ์ โดยมีใจความสำคัญในข้ออุทธรณ์ว่า ข้อความทั้งสามไม่ใช่การยืนยันข้อเท็จจริง เป็นการแสดงความเห็นที่เป็นประโยชน์ทางสาธารณะตามเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญให้การรับรองไว้ และต้องการชี้ให้เห็นปัญหามาตรา 112 ทั้งการใช้กฎหมายดังกล่าวควรตีความอย่างเคร่งครัด

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำคุก 4 ปี เห็นว่าพระมหากษัตริย์ได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ

วันนี้ (12 พ.ย. 2569) ตั้งแต่ก่อนเวลานัด อานนท์ได้ถูกเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์นำตัวมาที่หน้าห้องพิจารณาคดี 608 ก่อนแล้ว โดยวันนี้เขาแต่งกายด้วยเสื้อสีเหลืองอ่อน กางเกงวอร์มขายาวสีดำและเท้าเปลือยบริเวณข้อเท้ามีกุญแจตรวนหนาประมาณ 10 – 12 มิลลิเมตร มีความยาวแคบกว่าช่วงไหล่เล็กน้อย

เนื่องจากห้องพิจารณามีคู่ความในหลายคดี เขาจึงต้องยืนหน้าห้องพิจารณาพร้อมเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์อยู่ครู่หนึ่ง ระหว่างรอก็ได้พูดคุยกับครอบครัว รวมถึงประชาชนที่มาให้กำลังใจ นักวิชาการและภาคประชาสังคม รวมกันราว 15 คน

เมื่อใกล้เวลานัด เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์จึงได้เดินนำไปยังห้องพิจารณา ภายในห้องมีคู่ความคดีอื่นนั่งกันราว 20 คน อยู่ก่อนแล้ว ครอบครัวและประชาชนที่มาให้กำลังใจอานนท์ไม่สามารถเข้าไปได้ทุกคน คนที่เข้าได้ราว 10 คน ต้องยืนรอบห้อง ก่อนที่เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์จะขอความร่วมมือให้คดีที่ศาลยังไม่ดำเนินการ ให้ออกไปรอด้านนอก เมื่อถึงเวลาแล้วจะเรียกเข้ามา แต่อย่างไรก็ตามก็ยังไม่มีที่นั่งพอสำหรับทุกคน

เวลา 09.23 น. ผู้พิพากษาออกนั่งพิจารณาและเรียกคดีอานนท์เป็นคดีแรก ก่อนจะเชิญให้นั่งลงเพื่อแกะซองคำพิพากษา ก่อนเริ่มอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยสรุปสาระสำคัญได้ว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องให้ลงโทษในข้อหามาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ และขอให้นับโทษต่อ จำเลยให้การปฏิเสธแต่รับว่าเป็นเจ้าของเพจสื่อสังคมออนไลน์ ศาลชั้นต้นลงโทษจำคุก 4 ปี

ศาลอุทธรณ์ตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงเป็นที่ยุติว่า จำเลยเป็นเจ้าของเพจสื่อสังคมออนไลน์ชื่ออานนท์ นำภา โพสต์ข้อความ 3 ข้อความ ในวันที่ 1 ม.ค. 2564 โพสต์ 2 ข้อความ และวันที่ 3 ม.ค. 2564 โพสต์ 1 ข้อความ ในเวลาและวันที่ไล่เลี่ยกัน

คดีมีปัญหาว่าจำเลยกระทำความผิดตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือไม่ โดยฝ่ายโจทก์มี แน่งน้อย อัศวกิตติกร เบิกความว่า ข้อความของจำเลยด้อยค่าสถาบันกษัตริย์ และกล่าวร้ายองค์พระมหากษัตริย์, คมสัน โพธิ์คง เบิกความว่า ข้อความของจำเลยสื่อว่า รัชกาลที่ 10 ปฏิบัติขัดต่อการปกครองแบบประชาธิปไตย มีการนำทรัพย์สินประเทศไปใช้ส่วนตัว มีความประพฤติที่เสื่อมเสีย และ กิตติพงศ์ กมลธรรมวงศ์ เบิกความว่า ข้อความเป็นการล่วงเกินรัชกาลที่ 10 กล่าวหาว่าไม่ดี และข้อความเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่า ข้อความไม่ได้สื่อถึงรัชกาลที่ 10

เห็นว่าข้อความที่จำเลยโพสต์ 3 ข้อความ มีการระบุคำว่า สถาบันกษัตริย์บ้าง บ้างว่าระบอบกษัตริย์บ้าง แต่ในโพสต์ที่มีการใช้ข้อความว่า “กษัตริย์” เท่านั้น เป็นการสื่อถึงรัชกาลที่ 10 ว่า เป็นคนไม่ดี ไม่อยู่ในระบอบประชาธิปไตย เบียดบังเอาทรัพย์สินของประเทศไปเป็นของตนเอง และทรงใช้จ่ายเงินอย่างสุรุ่ยสุร่าย ทำให้รัชกาลที่ 10 เสื่อมเสียพระเกียรติและทำให้คนที่พบเห็นข้อความเสื่อมศรัทธา

ที่จำเลยอ้างว่า ข้อความที่โพสต์เป็นการยกตัวอย่าง โดยมีการใช้คำว่า “ถ้า” นำหน้าประโยค เห็นว่า พฤติการณ์เป็นการโพสต์ข้อความที่ทำให้คนเสื่อมศรัทธา ไม่ใช่การยกตัวอย่าง

อีกทั้งพระมหากษัตริย์ไม่ใช่บุคคลธรรมดา ได้รับการคุ้มครองจากกฎหมายเป็นพิเศษ ไม่สามารถพิจารณาความผิดตามนิยามของกฎหมายหมิ่นประมาททั่วไปได้ ที่จำเลยอุทธรณ์มาฟังไม่ขึ้น

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลชั้นต้นว่าจำเลยมีความผิดตามมาตรา 112 และนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามมาตรา 112 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุด จำคุก 4 ปี และให้นับโทษจำคุกต่อคดีปราศรัยชุมนุมคณะราษฎร #ม็อบ14ตุลา63 ส่วนคำขออื่นให้ยก

องค์คณะผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ ได้แก่ วีรพงษ์ ศิริกานต์นนท์, สุจิตร ศรีบุญมา และพลีส เทอดไทย

หลังอ่านคำพิพากษาเสร็จสิ้น ตัวแทนจาก Thumbrights ได้พูดคุยกับอานนท์ และได้ให้จดข้อความที่อยากจะสื่อสาร

หลังปรึกษากับทนายความ วันนี้จะมีการยื่นประกันตัวคดีนี้ อย่างไรก็ตามหลังพูดคุยเสร็จสิ้น อานนท์ก็ถูกนำตัวออกจากห้องพิจารณา โดยมีประชาชนมารอให้กำลังใจมากขึ้น รวมแล้วประมาณ 30 คน มาร่วมยืนส่งขณะถูกนำตัวลงไปคุมขังเตรียมกลับเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ

ข้อความที่อานนท์ฝากผ่านกลุ่ม Thumbrights

สำหรับคดีนี้ เป็นคดีที่ 2 ในคดีข้อหาหลักมาตรา 112 ของอานนท์ที่มีคำพิพากษาในชั้นอุทธรณ์ ทั้งนี้ อานนท์ ถูกกล่าวหาในคดีมาตรา 112 ทั้งหมด 14 คดี ซึ่งมีคำพิพากษาแล้ว 12 คดี หากนับโทษทุกคดีเรียงต่อกันอานนท์ถูกจำคุกรวม 30 ปี 53 เดือน 20 วัน หรือประมาณ 34 ปี 5 เดือนเศษ และทุกคดียังอยู่ระหว่างต่อสู้คดี ยังไม่มีคดีใดถึงที่สุด

อ่านฐานข้อมูลคดีนี้:

คดี 112 “อานนท์” ถูก “แน่งน้อย” กล่าวหา โพสต์วิจารณ์สถาบันกษัตริย์ และการใช้ ม.112

ย้อนอ่านประมวลการต่อสู้คดี: “วิจารณ์กระบวนการยุติธรรม-สถาบันกษัตริย์เพื่อให้อยู่ในหลักการ ปชต.”: เปิดคำให้การพยานคดี 112 “อานนท์ นำภา” โพสต์ 3 ข้อความ ต้นปี 64