ศาลอาญากรุงเทพใต้ไม่อนุญาต “ใบปอ” จำเลยคดี ม.112 เดินทางไปเกาหลีใต้ เพื่อร่วมโครงการสิทธิมนุษยชน May 18 Academy แม้ยืนยันว่าไม่เคยมีพฤติการณ์หลบหนี

เมื่อวันที่ 23 ก.ค. 2569 ศาลอาญากรุงเทพใต้ ยกคำร้องขอออกเดินทางนอกประเทศของ “ใบปอ” ในข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จากกรณีอ่านแถลงการณ์ในกิจกรรม “WHAT HAPPENED IN THAILAND” ระหว่างเดินขบวนไปงาน APEC2022 เมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2565 หลังจากขออนุญาตเดินทางไปเมืองควังจู ประเทศเกาหลีใต้ เพราะถูกคัดเลือกให้เป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าร่วมโครงการประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชน “2026 May 18 Academy” ภายใต้มูลนิธิรำลึกเหตุการณ์ 18 พฤษภาคม

กรณีดังกล่าวสืบเนื่องจาก ใบปอได้รับคัดเลือกให้เป็นหนึ่งในตัวแทนจากประเทศไทยเข้าร่วมโครงการ 2026 May 18 Academy ที่เมืองควังจู ประเทศเกาหลีใต้ ภายใต้โครงการมูลนิธิรำลึกเหตุการณ์ 18 พฤษภาคม (5·18기념재단 หรือ The May 18 Foundation) ซึ่งเป็นโครงการระดับสากลที่เปิดโอกาสให้คนทำงานภาคประชาสังคมและนักขับเคลื่อนได้ร่วมเรียนรู้และแลกเปลี่ยนประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านทางประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และสันติภาพ เพื่อนำองค์ความรู้เหล่านี้กลับมาพัฒนาสังคม โดยมีกำหนดการร่วมโครงการในวันที่ 4-8 ส.ค. 2569

ปัจจุบัน “ใบปอ” ถูกดำเนินคดีในข้อหามาตรา 112 จากการออกมาเคลื่อนไหวทางการเมืองในช่วงปี 2565 กับกลุ่มทะลุวัง จำนวนทั้งสิ้น 4 คดี ได้แก่

1. คดีจากกิจกรรมทำโพล “ขบวนเสด็จสร้างความเดือดร้อนหรือไม่” ที่บริเวณลานหน้าห้างสยามพารากอน ศาลอาญากรุงเทพใต้พิพากษายกฟ้อง อยู่ระหว่างรอว่ามีการอุทธรณ์หรือไม่

2. คดีจากการแชร์โพสต์ของเพจทะลุวังเรื่องงบประมาณสถาบันกษัตริย์ จำนวน 2 โพสต์ ศาลอาญาพิพากษาจำคุก 4 ปี ไม่รอลงอาญา และได้รับประกันตัวในชั้นอุทธรณ์

3. คดีจากกรณีกลุ่มทะลุวังทำโพลสำรวจ “เห็นด้วยหรือไม่ที่รัฐบาลอนุญาตให้กษัตริย์ใช้อำนาจตามอัธยาศัย” ศาลอาญาพิพากษาจำคุก 2 ปี ไม่รอลงอาญา และได้รับประกันตัวในชั้นอุทธรณ์

4. คดีจากการอ่านแถลงการณ์ในกิจกรรม “WHAT HAPPENED IN THAILAND” เดินขบวนจากแยกอโศกไปงาน APEC2022 ศาลอาญากรุงเทพใต้พิพากษาจำคุก 2 ปี ไม่รอลงอาญา และได้รับประกันตัวในชั้นอุทธรณ์ ซึ่งคดีนี้มีเงื่อนไขในการประกันตัวคือ “ห้ามเดินทางออกนอกราชอาณาจักร เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาล”

เมื่อวันที่ 14 ก.ค. 2569 ใบปอเดินทางไปศาลอาญากรุงเทพใต้ เพื่อยื่นคำร้องขอให้ศาลยกเลิกเงื่อนไข “ห้ามจำเลยเดินทางออกนอกราชอาณาจักร” เนื่องจากต้องเดินทางไปต่างประเทศบ่อย แต่ในวันเดียวกัน ศาลมีคำสั่งยกคำร้อง ระบุว่า “เงื่อนไขห้ามออกนอกประเทศเป็นเงื่อนไขที่สำคัญและเป็นเงื่อนไขที่ให้ประกันตัวกับจำเลย ซึ่งมีโทษจำคุก เกรงว่าถ้ายกเลิกเงื่อนไขนี้แล้วจะตามมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่ได้ ยกคำร้อง”

ต่อมาเมื่อวานนี้ (23 ก.ค. 2569) ใบปอได้ยื่นขอเดินทางไปประเทศเกาหลีใต้เป็นการเฉพาะ เพื่อร่วมโครงการดังกล่าว แต่ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำสั่งยกคำร้อง โดยระบุว่า “พิเคราะห์ความหนักเบาแห่งข้อหาและพฤติการณ์แห่งคดี ศาลมีคำพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1 (ใบปอ) จำนวน 2 ปี และจำเลยที่ 1 ยังถูกดำเนินคดีอาญาอื่นอีก 3 คดี และในคดีนี้ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาตยกเลิกเงื่อนไขปล่อยชั่วคราวในการห้ามจำเลยที่ 1 เดินทางออกนอกราชอาณาจักร เพราะเกรงว่าจะเป็นช่องทางให้จำเลยที่ 1 หลบหนีคดีนี้มาแล้ว ดังนั้นในชั้นนี้จึงไม่สมควรอนุญาตให้จำเลยที่ 1 เดินทางออกนอกราชอาณาจักร ยกคำร้อง”

ภาพจากเฟซบุ๊กใบปอ

ผลจากการที่ศาลยกคำร้องไม่อนุญาตให้เดินทาง เป็นเหตุให้ใบปอจะไม่สามารถเดินทางไปร่วมงานในโครงการ “2026 May 18 Academy” แล้ว เนื่องจากโครงการดังกล่าวมีกำหนดการในช่วงต้นเดือนสิงหาคม 2569 และไม่ทันในการเตรียมตัวทั้งการยื่นคำร้องและการเดินทางแล้ว

สำหรับเงื่อนไขการห้ามเดินทางออกนอกประเทศ ใบปอให้ความเห็นว่าเป็นการขัดขวางโอกาสในการเติบโตและใช้ชีวิตเป็นอย่างมาก “เรารู้สึกเสียดายที่โอกาสหลายอย่างถูกจำกัดเพราะว่าเงื่อนไขของศาล ซึ่งเราแสดงชัดเจนว่าเราไม่มีพฤติการณ์หลบหนี เคยออกนอกประเทศหลายครั้งและกลับมารายงานตัวทุกครั้ง และครั้งนี้ที่ขอออกก็เป็นเหตุจำเป็น เราชี้แจงทั้งตั๋วเครื่องบินไปกลับ ที่พัก และข้อมูลทุกอย่าง แต่ศาลยังอ้างว่าเกรงว่าจะหลบหนีและไม่ให้ไป”

ใบปอระบุว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเธอเคยได้รับโอกาสทั้งการทำงานและการเรียนที่ต่างประเทศ และเคยยื่นคำร้องขอเดินทางออกนอกประเทศต่อศาลมาแล้วหลายครั้ง มีทั้งกรณีที่ศาลอนุญาตและไม่อนุญาต ซึ่งทุกครั้งที่ศาลอนุญาต เธอก็เดินทางไปและกลับตรงตามกำหนด ไม่เคยมีพฤติการณ์หลบหนี และปัจจุบันเธอกำลังศึกษาต่อในระดับปริญญาโท สาขาอาชญวิทยาและงานยุติธรรม คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำหรับมูลนิธิ The May 18 เคยมอบรางวัลควังจูเพื่อสิทธิมนุษยชนให้กับอานนท์ นำภา และ “ไผ่” จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา ประจำปี 2017 และ 2020 ตามลำดับ ทั้งคู่เคยได้รับอนุญาตจากศาลเพื่อเดินทางไปเข้าร่วมการประชุมควังจู เอเชีย ฟอรัม 2023 และรับรางวัลดังกล่าว ที่เมืองควังจู ประเทศเกาหลีใต้ เมื่อปี 2566