สถานการณ์ผู้ต้องขังการเมือง มิ.ย. - 10 ก.ค. 69 : ผู้ต้องขังการเมืองได้อภัยโทษ 6 ราย ด้านฟ้า พรหมศร ประกาศอดอาหารประท้วงอีกครั้ง

ตลอดเดือนมิถุนายน ถึงวันที่ 10 ก.ค. 2569 มีผู้ต้องขังในคดีที่มีเหตุจากการชุมนุมและแสดงออกทางการเมืองลดลง เป็นอย่างน้อย 54 คน (เป็นคดีมาตรา 112 จำนวน 30 คน และคดีมาตรา 110 จำนวน 5 คน)

ในจำนวนนี้ แยกเป็นผู้ต้องขังที่ไม่ได้รับการประกันตัวระหว่างการต่อสู้คดี อย่างน้อย 25 คน และเป็นผู้ต้องขังสิ้นสุดแล้ว 28 คน และยังมีเยาวชน 1 คน ถูกคุมขังในสถานพินิจฯ ในคดีที่สิ้นสุดแล้ว

ในรอบเดือนที่ผ่านมา สถิติจำนวนผู้ต้องขังลดลงจำนวน 7 ราย แบ่งเป็นกลุ่มผู้ต้องขังที่ได้รับการอภัยโทษ 6 ราย ได้แก่ เวหา, วชิระ, เมธี, ปณิธาน, วีรวัฒน์ และตรัณ โดยอีกกรณีหนึ่ง ได้แก่ “วรเวช” ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำพิพากษายกฟ้องในคดีทำโพลสำรวจความคิดเห็น “คุณคิดว่า ขบวนเสด็จสร้างความเดือดร้อนรำคาญหรือไม่” ทำให้เขาสิ้นสุดสถานะผู้ต้องขังการเมือง แต่ยังถูกคุมขังในคดีส่วนตัวอยู่

ปล่อยตัว 6 ผู้ต้องขังการเมืองที่เข้าเกณฑ์อภัยโทษ

เมื่อวันที่ 3 ก.ค. 2569 ผู้ต้องขังทางการเมืองจำนวน 6 คน ได้แก่ เวหา แสนชนชนะศึก, วชิระ, เมธี, “ปณิธาน”, วีรวัฒน์ และ “ตรัณ” ได้รับการปล่อยตัวออกจากเรือนจำ 2 แห่ง หลังเข้าเกณฑ์ตาม พ.ร.ฎ.อภัยโทษ พ.ศ. 2569 ที่ออกมาในวันที่ 3 มิ.ย. 2569 การปล่อยตัวดังกล่าวแบ่งเป็นผู้ต้องขังคดีมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ จำนวน 4 ราย ที่ได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ และคดีที่เกี่ยวเนื่องกับการชุมนุมของคนเสื้อแดงและทะลุแก๊ส 2 ราย ซึ่งได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำกลางคลองเปรม ดังนี้

เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ

เวหา แสนชนชนะศึก ประชาชนจากพิษณุโลก วัย 42 ปี และผู้ต้องขังในคดีมาตรา 112 ซึ่งถูกลงโทษใน 3 คดี รวมโทษจำคุก 6 ปี 36 เดือน (ประมาณ 9 ปี) เขาถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 18 พ.ค. 2566 รวมเวลา 3 ปี 1 เดือนเศษ โดยทยอยได้รับการลดหย่อนโทษลงจากอภัยโทษครั้งก่อนหน้านี้

วชิระ ประชาชนชาวอุบลราชธานี วัย 37 ปี ผู้ต้องขังในคดี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ถูกกล่าวหาว่าแฮ็กเข้าไปดัดแปลงหน้าเว็บศาลรัฐธรรมนูญ รวมถึงเปลี่ยนชื่อเว็บไซต์เป็น ‘Kangaroo Court’ เมื่อปี 2564 เขาถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 24 ก.ย. 2568 ตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ ที่ให้ลงโทษจำคุก 1 ปี 6 เดือน วชิระสิ้นสุดการคุมขังในระยะเวลา 9 เดือนเศษ

“ปณิธาน” พ่อลูกอ่อนจากจังหวัดสระแก้ว วัย 29 ปี ผู้ต้องขังมาตรา 112 กรณีที่ถูกกล่าวหาว่าได้คอมเมนต์ใต้โพสต์ในกลุ่มเฟซบุ๊กตลาดหลวงฯ เขาถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 13 พ.ค. 2568 จากโทษของศาลฎีกาที่ลงโทษจำคุก 1 ปี 6 เดือน และสิ้นสุดการคุมขังในระยะเวลา 1 ปี 1 เดือนเศษ

“ตรัณ” อดีตไรเดอร์ส่งอาอาหาร วัย 26 ปี ผู้ต้องขังในคดีมาตรา 112 กรณีคอมเมนต์ใต้ไลฟ์สดในเพจศูนย์รวมประชาชนปกป้องสถาบันฯ (ศปปส.) ถูกคุมขังหลังศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ลงโทษจำคุก 1 ปี 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2568 สิ้นสุดการคุมขังที่ระยะเวลากว่า 1 ปี 3 เดือนเศษ

เรือนจำกลางคลองเปรม

วีรวัฒน์ อดีตไรเดอร์ส่งอาหาร วัย 23 ปี ผู้ต้องขังคดีที่เกี่ยวเนื่องวัตถุระเบิด ในการชุมนุม #ม็อบ19กันยา64 ซึ่งถูกคุมขังจากคำพิพากษาของศาลชั้นต้น จำคุกรวม 2 ปี 12 เดือน เขาถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 29 ก.พ. 2567 และสิ้นสุดการคุมขังที่ระยะเวลา 2 ปี 4 เดือนเศษ

เมธี อดีตแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) วัย 55 ปี ผู้ต้องขังคดีเกี่ยวเนื่องกับความผิดตาม พ.ร.บ.อาวุธปืนฯ ในช่วงการชุมนุมของคนเสื้อแดงเมื่อปี 2553 เขาถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 4 มิ.ย. 2567 และสิ้นสุดการคุมขังที่ระยะเวลา 2 ปี

สำหรับการอภัยโทษดังกล่าว เป็นการอภัยโทษทั่วไป ในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบของพระบรมราชินีฯ ซึ่งผู้ต้องขังที่เข้าเกณฑ์ตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.) ก็จะได้รับการปล่อยตัว หรือได้รับการลดหย่อนโทษ ไม่ได้เป็นการขออภัยโทษเป็นการเฉพาะราย

ทั้งนี้ ผู้ต้องขังที่ได้รับการปล่อยตัวจะผ่านการอบรมโครงการโคกหนองนาของทางเรือนจำอีกด้วย โดยยังต้องติดตามต่อไปว่าจะมีผู้ต้องขังทางการเมืองที่คดีสิ้นสุดแล้วรายอื่นเข้าเกณฑ์การอภัยโทษอีกหรือไม่ พ.ร.ฎ.อภัยโทษ กำหนดให้เรือนจำจัดทำรายชื่อผู้มีสิทธิได้รับการอภัยโทษในกำหนดภายใน 120 วัน นับแต่วันที่ พ.ร.ฎ. ใช้บังคับ

“อาย – วิจิตร” เล่าความย่ำแย่ของสุขภาวะในเรือนจำที่ยังเผชิญอยู่ทุกวัน

เดือนที่ผ่านมา ทนายความเข้าเยี่ยม “อาย” กันต์ฤทัย คล้ายอ่อน ผู้ต้องขังคดีมาตรา 112 และ “วิจิตร” (นามสมมติ) อดีตผู้รับเหมาก่อสร้างวัย 60 ปี ถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำกลางคลองเปรมในคดีตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ตามลำดับ

กรณีของอาย เธอเล่าสารพัดปัญหาที่อัดอั้นอยู่ข้างในใจ ทั้งห้องนอนในเรือนจำที่รองรับได้เพียง 80 คน แต่อยู่กันจริงถึง 180 คน พัดลมดูดอากาศจากโซนทำอาหารที่หันหน้าตรงเข้าเรือนนอนจนได้กลิ่นควันพริก ทำให้ไอกันตลอดทั้งวัน

ตลอดจนหนูที่กัดสิ่งของในโซนตู้เก็บสัมภาระจนเสียหาย ราคาผลไม้ในร้านค้าของเรือนจำที่แพงแต่คุณภาพไม่สมราคา ไปจนถึงกฎที่บังคับให้ผู้ต้องขังทุกคนต้องนั่งลงเมื่อเจ้าหน้าที่เดินผ่าน แม้แต่ผู้สูงอายุที่ถือไม้ค้ำก็ไม่เว้น เธอระบายสารพัดความรู้สึก ไปจนถึงยาที่ต้องกินตอนสี่โมงเย็นซึ่งทำให้ง่วงแต่ต้องพยายามสู้กับความง่วงในห้องที่ร้อนอบอ้าวจนหายใจไม่ลำบากกลางดึก

“เมื่อคืนอายต้องลุกขึ้นมานั่งเพราะหายใจไม่ออก แน่นหน้าอก แล้วมันก็ร้อนมาก จนอายต้องพับฟูกครึ่งนึงแล้วนอนกับพื้นกระเบื้องให้เย็นลงบ้าง แต่ก็ไม่ได้ช่วยเท่าไหร่”

อายยังพูดถึงปัญหาหนูในโซนตู้เก็บของที่มีขี้หนูเต็มไปหมด พวกมันกัดของเสียหาย “อายทนไม่ไหวเลยพูดกับเจ้าหน้าที่จนเขายอมทำความสะอาด แต่จากนั้นมันก็กลายเป็นที่ที่อายต้องทำความสะอาดด้วย ทั้งที่งานดูแลหนังสืออายก็หนักอยู่แล้ว”

ด้านวิจิตร ตลอดระยะเวลาที่ถูกคุมขังกว่า 1 ปี 3 เดือน วิจิตรยังต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพจากปอดอักเสบที่ต้องเข้ารับการรักษาที่สถาบันโรคทรวงอกเป็นระยะ

วิจิตรยังกังวลว่า ก่อนหน้านี้มีผู้ต้องขังในห้องพักฟื้นด้วยกันเป็นวัณโรคถึง 2 คน ทั้งคู่ถูกส่งตัวไปโรงพยาบาลแล้ว แต่คนที่เหลือในห้องยังไม่ได้รับการตรวจโรคเลยแม้จะผ่านมากว่าเดือน และยังมีผู้ต้องขังหลายคนไอและไม่สบายอยู่

แม้อาการปอดจะดีขึ้น แต่วิจิตรยังมีเรื่องที่กังวลอยู่ไม่น้อย บางทีตอนกลางคืนหายใจลำบากมาก วันที่ฝนจะตกอากาศอบอ้าวก็จะยืนเกาะลูกกรงตรงมุ้งลวดสักชั่วโมงเพื่อสูดอากาศ กลับไปนอนอีก 2-3 ชั่วโมงก็ตื่นมายืนเกาะลูกกรงใหม่ เพราะหายใจไม่อิ่ม นอนไม่ได้เลย แต่พองดยา อาการนี้ก็ดีขึ้น หายใจอิ่มขึ้น

ฟ้า พรหมศร อดอาหารครั้งที่ 5 – ยืนยันเรียกร้องสิทธิประกันตัวคืน

“ฟ้า” พรหมศร วีระธรรมจารี อดีตนักกิจกรรมกลุ่มราษฎรมูเตลู ถูกคุมขังระหว่างฎีกาในคดีมาตรา 112 อยู่ที่เรือนจำอำเภอธัญบุรี

ในวันที่ 1 ก.ค. 2569 ทนายความเข้าเยี่ยมฟ้า เขาได้แจ้งว่าตัวเองได้เริ่มอดอาหารประท้วงอีกครั้ง โดยไม่รับประทานอาหาร แต่กินน้ำเปล่า นม และน้ำหวาน โดยเขาบอกว่าการอดอาหารครั้งนี้ เพื่อเรียกร้องสิทธิในการประกันตัวของตนเอง หลังจากในช่วงเข้าเรือนจำเมื่อเดือนมีนาคม 2569 เขาได้อดอาหารไปเป็นเวลา 10 วัน โดยครั้งนั้น เขาเรียกร้องให้มีการนิรโทษกรรมนักโทษทางความคิดทั้งหมด และในช่วงสามเดือนที่ผ่านมา มีความพยายามยื่นประกันฟ้าไปทั้งหมด 4 ครั้ง แต่ศาลฎีกายังคงไม่อนุญาต

“อยากขอใช้สิทธิ์ไปดูแลบิดามารดา อยากขอใช้สิทธิ์ในการต่อสู้ตามหลักกระบวนการยุติธรรม อยากขอใช้สิทธิ์การประกันตัว เพื่อขอออกไปบรรเทาโทษ” ฟ้าเอ่ยถึงเป้าประสงค์ของตัวเอง

ล่าสุด (8 ก.ค. 2569) ฟ้าเล่าให้ฟังว่าในการอดอาหารครั้งนี้ร่างกายทรุดลงเร็วกว่าที่ผ่านมา มีอาการปวดท้อง และเมื่อเช้าได้วัดค่าน้ำตาล มีระดับอยู่ที่ 84 ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องเฝ้าระวัง แม้ก่อนวัดระดับน้ำตาลฟ้าจะกินโอวัลตินและนมข้น เพื่อให้ค่าน้ำตาลเพิ่มขึ้น แต่ก็ยังอยู่ในระดับที่ต่ำอยู่ดี

ฟ้าบอกว่าตอนนี้ร่างกายช้าไปหมด ทำอะไรก็เช้า ความคิดทุกอย่างเริ่มช้ามาก การประมวลผลอยู่ที่ 70 – 75 % เขาเปรียบเทียบความช้านี้กับกิจวัตรประจำวันว่า ปกติจะเขียนกลอน ซึ่งเวลาที่ใช้ในการแต่งกลอน 1 – 4 บท เขาใช้เวลาแค่ 3 – 5 นาทีเท่านั้น แต่ตอนนี้กลอนหนึ่งบทใช้เวลาอย่างน้อย 15 – 30 นาที

“ตอนนี้ฟ้าพยายามประคองร่างกายให้โอเคที่สุดพยายามไม่ให้ร่างกายทรุดลงไปมาก จากแต่เดิมที่เราคุยกันว่าหลังจากสัปดาห์ที่ 2 เราจะเริ่มถอนการกินนม การกินน้ำหวาน แต่พอดูร่างกายแล้วคิดว่าจะขยับการถอนออกไปอีกเพราะร่างกายไปเร็วกว่าที่คิดไว้มาก ๆ”

ปัจจุบัน (10 ก.ค.) ฟ้าอดอาหารเข้าวันที่ 10 แล้ว เขายังยืนยันที่จะทำปฏิบัติการนี้ต่อไปเพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัวของตัวเอง โดยการอดอาหารในครั้งนี้ถือเป็นการอดอาหารประท้วงครั้งที่ 5 ในเรือนจำของฟ้า พรหมศร ซึ่งทนายและครอบครัวจะให้การติดตามดูแลอย่างใกล้ชิดต่อไป