1 ปีแห่งการส่งเสียงของ “อาย กันต์ฤทัย” : “ไม่อยากให้คนลืมว่ายังมีพวกเราที่อยู่ในคุก”

เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2568 ทนายความเข้าเยี่ยม “อาย” กันต์ฤทัย คล้ายอ่อน ผู้ต้องขังคดีมาตรา 112 ที่ถูกพิพากษาจำคุก 8 ปี 48 เดือน จากการโพสต์เฟซบุ๊ก 8 ข้อความ ตั้งแต่วันที่ 27 ส.ค. 2567 และอยู่ระหว่างอุทธรณ์คำพิพากษา

ช่วงชีวิตในเรือนจำผ่านไป 1 ปี กว่า ๆ อายเล่าถึงการปรับตัวข้างในนั้น ท่ามกลางกฎระเบียบที่เธอต้องเผชิญและต่อสู้ด้วยหลักการ ‘ไม่ยอม’ ต่อสิ่งที่ไม่ถูกต้อง การได้รับยาจิตเวชและการรักษาที่เหมาะสม รวมถึงความคิดถึงครอบครัว โดยเฉพาะลูกชายที่เติบโตขึ้นในช่วงที่เธอไม่ได้อยู่เคียงข้าง

ในความรู้สึกของอายยังคงมีความหวังและกำลังใจจากคำพูดของแพทย์โรงพยาบาลวชิระ ข้อความจากน้องสาว และกิจกรรมของกลุ่มต่าง ๆ ที่ยังคงรำลึกถึงผู้ต้องขังคดีทางการเมือง ทั้งหมดนี้ทำให้เธอรู้สึกว่าไม่ได้ถูกลืม อายยังสะท้อนถึงความเปลี่ยนแปลงของร่างกายไปในทางที่ดีขึ้น ความพยายามในการส่งสารออกมาสู่โลกภายนอก และความตั้งใจที่จะไม่ให้สังคมลืมว่ายังมี ‘พวกเรา’ ที่ถูกจำคุกในคดีทางการเมืองอยู่

________________

ในห้องเยี่ยมที่คุ้นเคย อายนั่งรอที่อีกฝั่งของโต๊ะ เหมือนการพบกันครั้งก่อนแต่กลับแตกต่าง ผมที่เคยยาวถูกตัดสั้นลงและย้อมเป็นสีดำขลับ ใบหน้าที่แต่งโทนสีส้มดูสดใสกว่าที่เคย “ตอนนี้อายได้รับยาจากโรงพยาบาลวชิระแล้ว และได้รับการรักษาจากพี่หมอที่เคยรักษาด้วย” เธอเปิดบทสนทนาในเชิงขอบคุณ ทนายบอกว่า ทุกคนที่ทำประเด็นนี้ติดตามเรื่องให้และทุกคนดีใจมากที่อายได้เข้าถึงยาและการรักษาที่เหมาะสมกับตัวอาย

การพูดคุยเปลี่ยนไปสู่เรื่องของขวัญเล็ก ๆ ตุ๊กตาที่อายฝากออกมาให้ “อายซื้อ 20 กว่าตัว ฝากให้กับหลายคนที่ได้เข้าเยี่ยมหรือซัพพอร์ตอาย มันน่ารักมากและอยากให้ทุกคนเก็บไว้ เวลาเห็นก็อาจจะนึกถึงอายบ้าง”

อายยังเล่าถึงเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกกังวลและเครียดซึ่งผ่านไปแล้ว ตอนนี้จิตใจปกติมากขึ้น ก่อนเล่าถึงการแสดงออกด้วยการเขียนข้อความบนขวดน้ำ ‘เมื่อไหร่ศาลจะให้ประกันตัว, ยกเลิก 112’ แต่ถ้าเพื่อนผู้ต้องขังจะเอาขวดน้ำที่เธอใช้ไปใช้ต่อ อายก็จะห้ามเพราะเกรงว่าเขาจะเดือดร้อน

กับสิ่งไม่ถูกต้องที่ปรากฏต่อหน้า คำว่า ‘ไม่ยอม’ ยังเป็นสิ่งที่ผู้ต้องขังหญิงวัย 34 ปี ยึดมั่น “อายเป็นคนไม่ยอมคนอยู่แล้ว ถ้าเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง” เช่น เรื่องการจู่โจมค้นล็อกเกอร์ ซึ่งเธอคัดค้าน เพราะความไม่สมเหตุสมผลของระบบ อายเล่าว่า แต่ก่อนผู้คุมจะเข้ามาค้นล็อกเกอร์ว่ามีของผิดกฎหมายไหม อย่างชุดนอนที่กำหนดให้มีคนละ 3 ชุด แต่มีคอลเลคชั่นออกมาขายหลายสี “เราก็ซื้อใช้ พอเราซื้อเกิน 3 ชุดเขาก็ยึดไป เราก็พูดขึ้นเลยว่า ตอนซื้อ คุณก็ให้ซื้อแบบไม่ได้กำหนด แล้วเงินที่ซื้อก็เป็นเงินเรา พอถึงเวลาคุณจะมายึดบอกว่ามีเกินนี้ไม่ได้ มันไม่ถูกต้อง ถ้าคุณจะทำแบบนี้ คุณต้องจำกัดการซื้อไปเลย”

จากปากคำของอาย ตั้งแต่นั้นมาก็ไม่มีการจู่โจมค้นล็อกเกอร์อีก มีแต่มาดูว่าล็อกเกอร์สกปรกไหม มีของล้นออกหรือเปล่า เรื่องอาบน้ำก็เหมือนกัน แต่ก่อนผู้คุมเป่าปี๊ดหนึ่งเราต้องตักน้ำขันหนึ่ง เป่าปี๊ดที่สองเราก็ตักขันที่สอง แต่เดี๋ยวนี้ผู้คุมเป่าแต่ปี๊ดแรกปี๊ดเดียว เราตักขันแรก หลังจากนั้นก็ฟรีสไตล์

การพูดคุยผ่านไปสักพัก อยู่ ๆ อายก็ถามว่าเธอดูดีขึ้นหรือไม่ จากสายตาของทนายอายดูสดใส ดูมีสุขภาพดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด “อยู่ในนี้ไม่ได้กินจุกจิกเหมือนตอนอยู่ข้างนอก ก็เลยทำให้ร่างกายดูเบาขึ้น” อายเล่าถึงวิถีการกินที่เรียบง่าย ขนมวันละห่อ ผลไม้ น้ำเปล่า และกินอาหารที่ซื้อฝากเข้ามาให้มากกว่าอาหารที่กองเลี้ยง

ก่อนจะเล่าถึงการพบจิตแพทย์ของเรือนจำ “ปกติอายจะไม่ยอมคุยกับจิตแพทย์ที่นี่ เพราะอายไม่ชอบ อายก็ยืนยันมาตลอด” แต่เมื่อเข้าใจว่าเป็นขั้นตอนที่จำเป็นเพื่อให้ได้รับยาจากแพทย์ที่วชิระต่อไป เธอก็ยอมรับ “สัปดาห์หน้าวันจันทร์จะออกพบจิตแพทย์ ไม่รู้เขาจะคุยอะไรบ้าง” อายเล่าพร้อมกับตั้งคำถามที่ต้องไปนั่งรอตั้งแต่ 09.00 น. แต่หมอมาตอน 11.00 น.

แพทย์ที่ ร.พ.วชิระ เป็นแรงบันดาลใจสำคัญในชีวิตของอาย อายเล่าว่า เขาเข้าใจนิสัยของเธอที่ชอบซ่อนความรู้สึกเศร้า รู้สึกเสียใจเอาไว้ข้างใน แล้วก็เลือกที่จะแสดงความสดใสออกมา ทั้งให้คำแนะนำว่า หลังจากนี้ให้ลองหาวิธีอื่น ให้ระบายออกมาอย่าเก็บกด คำอวยพรวันเกิดจากแพทย์ยังคงอยู่ในใจเธอ “ขอให้อายมีความสุข ยินดีที่เราได้เจอกัน จำไว้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นมันดีเสมอ และถ้าเกิดมีอารมณ์โกรธ เศร้า ก็ให้เราระบายมันออกมาด้วยการขีดเขียนบนกระดาษจะวาดรูป จะเขียนบรรยายอะไรก็ได้ แต่อย่าทำร้ายตัวเอง อย่ากดดันตัวเอง อย่าเก็บอารมณ์ไว้”

ส่วนกำลังใจที่สำคัญที่สุดมาจากครอบครัว โดยเฉพาะลูกชายที่ตอนนี้เรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 “ช่วงก่อนหน้านี้เขามาเยี่ยม ไว้ผมยาวทรงเด็กช่างเลย เราก็บอกว่าแม่ไม่ชอบให้ไว้ผมทรงเด็กช่างเลย อยากให้หนูแต่งตัวดี ๆ ไม่อย่างนั้นเขาจะว่าพ่อกับแม่ได้”

ความเศร้าของแม่คนหนึ่งปรากฏชัดเมื่อพูดถึงลูก “บางทีเราก็รู้สึกเศร้าใจเพราะเขาดูโตขึ้นไวมาก ในระยะเวลา 1 ปี ตั้งแต่วันแรกที่อายเข้ามา จนมาเจอเขาในนี้ เขาโตขึ้นทุกวัน แต่ในระหว่างที่ลูกเติบโต เราไม่รู้ว่าเขาต้องเจออะไรบ้าง มีใครพูดไม่ดีกับเขาหรือเปล่า เขามีปัญหาอะไรกับเพื่อนที่โรงเรียน หรือมีปัญหาอะไรไหมตามประสาเด็กทั่วไป เราไม่ได้อยู่ในช่วงเวลาเหล่านั้น ไม่ได้ให้คำปรึกษาเขา ไม่ได้กอดเขา เราก็รู้สึกว่าเราทำหน้าที่ได้ไม่ดี”

อายอธิบายอีกว่า “พอคิดถึงเรื่องนี้เวลาเจอเขาเราก็จะร้องไห้ตลอด แล้วลูกก็จะเบือนหน้าหนี บอกว่าแม่ร้องไห้อีกแล้ว เราเองก็พยายามเข้มแข็ง”

ขณะที่น้องสาวเป็นอีกหนึ่งแรงใจสำคัญ น้องชอบเขียนจดหมายมาหาแล้วก็เขียนประโยคกวน ๆ กัน เรื่องเล่าเกี่ยวกับน้องสาวมีทั้งความอบอุ่นและความขบขัน อย่างการที่น้องสาวส่งรูปตัวเองมาแทนรูปที่อายขอ พร้อมข้อความ ‘เอารูปน้องสาวแสนสวยไปดูก่อนนะคะ’ “น้องมาทำงานแถวประชาชื่น นั่งรถเมล์ผ่านเส้นนี้ แล้วเห็นเรือนจำ เขาก็จะบอกว่า มองบนฟ้าแล้วก็คิดว่าอย่างน้อยเราก็ได้อยู่ใต้ฟ้าเดียวกัน”

ยิ่งกับประโยคที่น้องสาวบอกว่า “ป้าอัญชันยังได้ออกมา พี่อายก็ต้องมีความหวัง” ปกติอายกับน้องไม่ค่อยพูดซึ้งต่อกัน แต่ตอนนี้น้องบอกว่า พี่เป็นคนกล้า พี่ไม่ได้ผิด ภูมิใจในตัวพี่ “คำพูดแบบนี้มันก็เป็นกำลังใจและทำให้เรารู้สึกว่า การอยู่ในนี้ เรายังมีความหวัง ไม่ได้สิ้นหวัง”

ช่วงสุดท้ายของการเยี่ยม อายได้ดูภาพกิจกรรมยืนหยุดขังที่หน้าศาลอาญา ที่มีคนถือรูปเพื่อนผู้ต้องขังคดีทางการเมือง อายนั่งดูภาพเหล่านั้นแล้วน้ำตาซึม โดยเฉพาะเมื่อเห็นคนถือรูปเธอ อายยิ้มแล้วบอกว่า “รูปตอนนั้นแก่มาก พี่ว่าปัจจุบันโอเคกว่ามั้ย”

อายยังได้อ่านโพสต์ที่กลุ่มทะลุแก๊สนำจดหมายที่เธอเขียนออกไปไปโพสต์ “ไม่อยากให้ทุกคนลืมอาย ก็บอกกับเพื่อน ๆ ว่าอย่าลืมอาย อายพยายามที่จะสื่อสารออกไปเหมือนกัน” และเมื่อเห็นกิจกรรมของกลุ่มโมกหลวงที่นำรูปผู้ต้องขังคดี 112 ไปวางหน้าพรรคประชาชน พร้อมข้อเรียกร้องให้ยุติการดำเนินคดีทางการเมือง ทบทวนร่างพ.ร.บ.นิรโทษกรรม ให้รวมคดี 112 และคืนสิทธิประกันตัว อายกล่าวทิ้งท้ายถึงสถานการณ์การเมืองปัจจุบัน “เอาจริง ๆ ไม่หวังกับรัฐบาลอนุทิน ก็รู้ว่าอะไรเป็นอะไร แต่ดีใจที่เรื่องของผู้ต้องขังคดีทางการเมืองยังมีคนพูดถึงอยู่ ดีใจตรงนี้มากกว่า อายไม่อยากให้คนลืมว่ายังมีพวกเราที่อยู่ในคุก”

📩 สามารถเขียนจดหมายถึงอาย ฝากถึง “กันต์ฤทัย คล้ายอ่อน เรือนนอนทับทิม ทัณฑสถานหญิงกลาง 33/3 ถนนงามวงค์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900”

📩 หรือเขียนจดหมายออนไลน์ผ่านโครงการ Free Ratsadon โดยแอมเนสตี้อินเตอร์เนชั่นแนล

จนถึงปัจจุบัน (15 ก.ย. 2568) อายถูกคุมขังมาแล้ว 385 วัน หรือ 1 ปี 20 วัน

อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

“อาย กันต์ฤทัย”: ฉลองวันเกิดในที่คุมขัง พบแม่ที่รอคอยมานาน ฝากความคิดถึงเพื่อน “สักวันเราจะเจอกัน”