ศาลอาญาพิพากษาจำคุก “แฟนต้า’’ 1 ปี 6 เดือน คดี ม.112 กรณีโพสต์ข้อความและภาพป้ายในการชุมนุมปี 2564 ได้ประกันตัวชั้นอุทธรณ์พร้อมถอดกำไล EM

วันที่ 17 มิ.ย. 2569 เวลา 09.00 น. ศาลอาญานัดฟังคำพิพากษาในคดีของ “แฟนต้า” (นามสมมติ) ชาวอาข่าจากเชียงใหม่วัย 30 ปี ที่ถูกฟ้องในข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) จากกรณีโพสต์ภาพป้ายในการชุมนุมและข้อความในเฟซบุ๊กพร้อมใส่แฮชแท็ก เมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2564

ศาลพิพากษาว่าแฟนต้ามีความผิดตามฟ้อง ให้ลงโทษจำคุก 3 ปี จำเลยให้การรับสารภาพ ลดโทษกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 1 ปี 6 เดือน ไม่รอลงอาญา ต่อมาในวันเดียวกัน ศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัวระหว่างอุทธรณ์ พร้อมทั้งได้ถอดอุปกรณ์ติดตามตัวอิเล็กทรอนิกส์ หรือกำไล EM

คดีนี้มี อัศวิณีย์ หวานจริง อดีตคณบดีคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นผู้กล่าวหา โดยเมื่อช่วงเช้าวันที่ 3 เม.ย. 2567 ได้มีเจ้าหน้าที่ตำรวจ 4 นาย เดินทางไปที่ห้องพักของแฟนต้า ซึ่งลงมาทำงานในกรุงเทพฯ และได้แสดงหมายค้นที่ออกโดยศาลอาญา แต่ไม่ได้มีหมายจับแต่อย่างใด ก่อนตำรวจมี “การเชิญตัว” แฟนต้าไปที่กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) และมีการแจ้งข้อกล่าวหา โดยไม่มีทนายความเข้าร่วมกระบวนการด้วย

บันทึกการแจ้งข้อกล่าวหาระบุพฤติการณ์คดีโดยสรุประบุว่า เมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2564 ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งได้ใช้บัญชีเฟซบุ๊กส่วนตัวโพสต์ข้อความพร้อมใส่แฮชแท็กและรูปภาพที่ปรากฏข้อความเดียวกัน ตั้งค่าแบบสาธารณะ ที่ประชาชนโดยทั่วไปสามารถพบเห็นเข้าถึงได้ จากการสอบสวนมีหลักฐานเชื่อได้ว่าแฟนต้าคือผู้ใช้เฟซบุ๊กดังกล่าว

ในชั้นสอบสวน แฟนต้าให้การรับสารภาพตลอดข้อกล่าวหา และถูกพนักงานสอบสวนตรวจยึดโทรศัพท์ไว้ โดยไม่ถูกควบคุมตัวในระหว่างสอบสวน

ต่อมาแฟนต้าได้ขอความช่วยเหลือทางคดีมาที่ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน และในวันที่ 2 ธ.ค. 2567 คดีถูกสั่งฟ้องต่อศาล ในวันเดียวกันแฟนต้าได้รับการประกันตัวระหว่างพิจารณาคดี โดยให้วางเงินประกันจำนวน 90,000 บาท โดยมีเงื่อนไขให้ติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว (EM) ยึดหนังสือเดินทาง และห้ามออกนอกราชอาณาจักรเว้นแต่ศาลจะอนุญาต

จากกรณีที่แฟนต้าถูกติดกำไล EM ที่ข้อเท้า ทำให้เขาไม่สามารถเดินทางด้วยเครื่องบินได้อีก ในระหว่างถูกดำเนินคดีเขาเดินทางกลับไปมาระหว่างกรุงเทพฯ กับเชียงใหม่ เพื่อมาตามนัดในคดี โดยเขาต้องเดินทางด้วยรถยนต์หรือรถประจำทางซึ่งต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 10 ชั่วโมง ในการเดินทางแต่ละครั้งแทน รวมทั้งส่งผลกระทบต่อการทำงานของเขา ทำให้เขาลาออกจากงานในช่วงต้นปีนี้

ศาลมีนัดสืบพยานนัดแรกเมื่อวันที่ 8 พ.ค. 2569 ก่อนเริ่มสืบพยาน จำเลยแถลงขอถอนคำให้การเดิมที่เคยปฏิเสธ และให้การใหม่เป็นรับสารภาพตามคำฟ้อง ศาลจึงนัดฟังคำพิพากษาในวันที่ 17 มิ.ย. 2569

อย่างไรก็ตามในนัดสืบพยานวันดังกล่าว แม้จะไม่ได้มีการสืบพยาน แต่พบว่าศาลมีคำสั่งห้ามเผยแพร่เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดีลงในรายงานกระบวนพิจารณาคดี โดยระบุว่า “ห้ามมิให้บุคคลใดนำเหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดีและในศาลอาญาถ่ายทอดเผยแพร่สู่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้น ศาลจะดำเนินการตามระเบียบและกฎหมายเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาลต่อไป”

ศาลพิพากษาจำคุก 1 ปี 6 เดือน เห็นว่า พฤติการณ์ร้ายแรง-ส่งผลกระทบต่อความมั่นคง จึงไม่ให้รอการลงโทษ

วันนี้ (17 มิ.ย. 2569) ณ ห้องพิจารณาคดีที่ 812 ก่อนเวลา 09.00 น. แฟนต้าเดินทางมารับฟังคำพิพากษา พร้อมด้วยทนายความและนายประกัน โดยมีประชาชน รวมถึงเจ้าหน้าที่องค์กรสิทธิมนุษยชนทยอยเข้ามาในห้องพิจารณาคดีเพื่อให้กำลังใจและสังเกตการณ์การอ่านคำพิพากษา

แฟนต้าดูมีท่าทีเป็นกังวล โดยมีการหลับตาเพื่อสงบสติอารมณ์ และนั่งตัวตรงและหายใจเข้าลึก ก่อนที่เจ้าหน้าที่ Freedom Bridge จะเข้าไปพูดคุยและสอบถามการดำเนินการต่าง ๆ หากเกิดกรณีที่ต้องเข้าเรือนจำและเตรียมรายชื่อผู้เข้าเยี่ยมไว้

กระทั่งเวลา 09.37 น. เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์เข้ามาในห้องพิจารณาคดีพร้อมกุญแจมือและนั่งลงบริเวณที่นั่งแถวหลังของแฟนต้า แฟนต้ามีท่าทีกังวลมากกว่าเดิม

ต่อมาเวลา 09.43 น. ศาลออกนั่งบัลลังก์และเริ่มอ่านคำพิพากษาอย่างรวดเร็ว โดยสรุปใจความสำคัญได้ว่า การกระทำของจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษฐานหมิ่นประมาทและอาฆาตมาดร้ายต่อองค์พระมหากษัตริย์อันเป็นบทหนัก

กำหนดโทษจำคุก 3 ปี จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุให้ลดโทษกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 1 ปี 6 เดือน ศาลเห็นว่าพฤติการณ์แห่งคดีเป็นเรื่องร้ายแรง เพราะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของราชอาณาจักร เห็นควรไม่รอการลงโทษ

ภายหลังศาลอ่านคำพิพากษาเสร็จ เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ให้แฟนต้าคืนโทรศัพท์และใส่กุญแจมือ ทนายความและเจ้าหน้าที่เข้ามาพูดคุย แฟนต้าเริ่มน้ำตาคลอ รวมถึงมีประชาชนเข้ามาจับมือและแขนพร้อมให้กำลังใจ แฟนต้าก้มหน้าและใช้มือปิดหน้าตนเองเพื่อสงบสติอารมณ์

หลังจากนั้นในเวลา 09.47 น. แฟนต้าถูกควบคุมตัวไปยังห้องควบคุมตัวบริเวณใต้ถุนศาล โดยเขาระบุว่ามีความกังวลเนื่องจากไม่เคยเข้าเรือนจำมาก่อน จากนั้นทนายความและนายประกันได้ยื่นขอประกันตัวระหว่างอุทธรณ์

ต่อมาเวลาประมาณ 15.50 น. ศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัวระหว่างอุทธรณ์โดยมีประกันในวงเงิน 100,000 บาท และมีเงื่อนไขห้ามเดินทางออกนอกราชอาณาจักร เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากศาล โดยเงินประกันได้รับความช่วยเหลือจากกองทุนราษฎรประสงค์

ทั้งนี้ ในวันนี้หลังจากวางเงินประกันเต็มจำนวน แฟนต้าจึงได้ถอดกำไล EM หลังจากถูกติดมาตั้งแต่คดีถูกสั่งฟ้องในช่วงปี 2567 เป็นระยะเวลา 563 วัน หรือประมาณ 1 ปี 6 เดือนเศษ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

สั่งฟ้องคดี 112 – พ.ร.บ.คอมฯ “แฟนต้า” ชาวเชียงใหม่ วัย 29 ปี เหตุโพสต์ภาพป้ายในการชุมนุมพร้อมข้อความ ก่อนได้ประกัน

รู้จัก “แฟนต้า” จากกลุ่มชาติพันธุ์ผู้มีความหลากหลายทางเพศ ผู้กำลังเผชิญคดี ม.112