หน้าเยิ้ม อากาศร้อน และยังมีเรื่องอยากพูด: “แอมป์” ขอบคุณถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Bangkok Pride Awards ยืนยันอยากผลักดันความเท่าเทียมต่อ

วันที่ 8 เม.ย. 2569 ที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ ทนายความเข้าเยี่ยม “แอมป์” ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา นักกิจกรรมผู้มีความหลากหลายทางเพศ ผู้ถูกคุมขังในคดีมาตรา 112 จากคดีปราศรัยในการชุมนุม #ม็อบ13กุมภา64 บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย และถูกศาลอุทธรณ์ลงโทษจำคุก 1 ปี 7 เดือน โดยแอมป์ถูกคุมขังมาแล้ว 489 วัน หรือ 1 ปี 4 เดือน 4 วัน

แอมป์เล่าถึงสุขภาพว่าดีขึ้นมากแล้ว รอยแผลจากตุ่มที่เคยเป็นเมื่อเดือนมีนาคม แทบมองไม่เห็นรอยแล้ว ยังคงกินยาความดันและยาภูมิคุ้มกันต่อเนื่อง มีเพียงอาการเหนื่อยง่ายเล็กน้อยเวลาเดินตากแดด แต่โดยรวมสุขภาพโอเคขึ้นมาก

ในการเยี่ยมครั้งนี้ ทนายแจ้งข้อมูลว่าแอมป์ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Bangkok Pride Awards 2026 ในสาขาประเภท Pride Value of Youth ซึ่งแอมป์รู้สึกยินดี พร้อมพูดถึงประเด็นที่ยังอยากผลักดันต่อทั้งเรื่องความหลากหลายทางเพศ, สิทธิ sex worker และการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง LGBTQ+ ในเรือนจำ

นอกจากนี้ เขายังแสดงความดีใจที่ศาลยกฟ้องคดีปราศรัยในกิจกรรม “ส่องไฟให้ทางประชาธิปไตย” และเผยว่าหากครบกำหนดโทษคดีแรกที่ถูกคุมขังในเดือน ก.ค. นี้ ให้เตรียมยื่นประกันตัวคดีอื่น ๆ ที่ยังไม่สิ้นสุดต่อไป

_____________________________________

ในระหว่างเยี่ยมที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ ครั้งนี้ คนค่อนข้างเยอะ แต่การรันคิวก็ทำไปได้เรื่อย ๆ ก่อนถูกเรียกให้เข้าห้องเยี่ยมทนายความ แต่เมื่อเข้าไปในห้องปรากฏว่าไม่มีจุดนั่งที่ว่าง มีทนายความกำลังพูดคุยกับลูกความเสียงดังเซ็งแซ่ บ้างก็ภาษาอังกฤษ บ้างก็ภาษาจีน และภาษาไทย

แอมป์ยืนอยู่อีกฝั่งของห้องกระจก ทนายเห็นแอมป์ก่อนและพยายามโบกมือ จนเมื่อได้สบตากัน จึงพยักหน้าว่ารอจุดโทรศัพท์ที่ว่างลงก่อน ยืนรอไปสักพักใหญ่ เห็นผู้ช่วยงานผู้คุมออกมาคุยกับแอมป์ และแอมป์หันหน้ามาพร้อมบุ้ยใบ้ให้เจอกันยังห้องข้าง ๆ ซึ่งเป็นห้องสำหรับเยี่ยมญาติแทน

วันนี้แอมป์ใส่ชุดแขนสั้นสีฟ้า กางเกงขาสั้นสีดำ แต่งหน้าอ่อน ๆ ด้วยอายแชโดว์สีพีช และทาปากสีชมพูออกแดงบาง ๆ เมื่อเอ่ยชม แอมป์ยิ้มเขิน บอกว่าหน้าเริ่มเยิ้มแล้ว เพราะอากาศร้อนมาก เดินออกมาเหงื่อไหลอาบหน้าจนเยิ้มไปหมด

ก่อนแอมป์พูดถึงสภาพอากาศว่าข้างในร้อนมาก แม้พอหาซื้อน้ำแข็งได้ แต่การเก็บรักษาเป็นอีกเรื่อง ช่วงหน้าร้อนทำให้รู้สึกเหมือนขาดแคลนน้ำด้วย เพราะคนอาบน้ำกันมากขึ้น น้ำในบล็อคบนห้องจึงหมดเร็วกว่าปกติ ประกอบกับน้ำไม่ชอบไหล ก็มีการโวยวายกันบ้าง ที่แดน 4 ให้อาบน้ำ 2 ช่วง คือช่วงเช้าหลังลงขัง ราว 6-7 โมงเช้า และช่วงบ่าย 2-3 โมง จากนั้นขึ้นห้องช่วงบ่าย 4 โมงเย็น เรื่องอาหารก็ได้ตรงเวลา อาจมีบูดบ้างบางครั้ง แต่สามารถขอใหม่ได้

สำหรับสุขภาพ แอมป์บอกว่าดีขึ้นมากแล้ว รอยแผลจากตุ่ม ครั้งก่อนแทบจะมองไม่เห็นรอยแล้ว มีเพียงอาการเหนื่อยง่ายเล็กน้อยเวลาเดินตากแดดในอากาศร้อน แต่อาการไม่ได้หนัก ยังคงกินยาความดันและยาภูมิคุ้มกันอย่างต่อเนื่อง ภายในเรือนจำไม่ปรากฏว่ามีโรคระบาดใด ๆ ทุกคนดูแข็งแรงดี แม้จะร้อนกันทั่วหน้า แต่กลุ่มผู้ต้องขังการเมืองที่เขาอยู่มีโต๊ะนั่งใต้ถุนอาคาร พอให้หลบแดดได้บ้าง

ทนายแจ้งข้อมูลว่าแอมป์ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Bangkok Pride Awards 2026 ที่จะมีการจัดงานประกาศผลและมอบรางวัลขึ้นในวันที่ 28 พ.ค. 2569 แอมป์อ่านรายละเอียดข้อมูลเรื่องนี้ แล้วตอบรับด้วยความยินดี เมื่อถามถึงความรู้สึก แอมป์ยิ้มและบอกว่าดีใจ แต่ไม่ใช่ดีใจที่มีการเสนอชื่อรางวัลในแบบที่ยึดติดตัวบุคคล แต่ดีใจที่มีคนเห็นคุณค่าในงานหรือประเด็นที่ผลักดัน นั่นหมายความว่าประเด็นเรื่องสิทธิความเท่าเทียมทางเพศได้ถูกพูดถึงและมีคนมองเห็นมากขึ้นเรื่อย ๆ

แอมป์พูดถึงงานที่ยังคิดว่าต้องผลักดันและสื่อสารต่อไป ไม่ว่าจะอยู่ข้างในหรือข้างนอก ประเด็นแรกคือการให้สังคมตระหนักว่าอัตลักษณ์ทางเพศและความหลากหลายทางเพศในปัจจุบันมี spectrum ที่กว้างมาก ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่ในกรอบใดกรอบหนึ่ง ไม่ใช่มองแค่ว่าตุ๊ด เกย์ กะเทย แต่มีความไหลลื่นที่หลากหลายกว่านั้น และเมื่อทุกคนเข้าใจ มันจะนำไปสู่การยอมรับ และท้ายที่สุดคือการเคารพความเป็นมนุษย์ของแต่ละคน

อีกประเด็นคือการผลักดันเรื่อง sex worker แอมป์มองว่าสังคมต้องยอมรับความจริงว่า sex worker สร้างรายได้เข้าประเทศและช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้จริง การผลักดันให้ถูกกฎหมายจะทำให้รัฐไม่สูญเสียเม็ดเงินไปกับช่องทางสีเทา และทำให้ผู้ทำงานในอาชีพนี้ได้รับการคุ้มครองจากกฎหมาย เข้าถึงสิทธิตรวจโรคติดต่อได้โดยง่าย

แอมป์มองว่าในเรือนจำเองก็ยังมีประเด็นที่ต้องผลักดันเรื่องการตระหนักถึงความหลากหลายทางเพศและการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง เช่น กรณีผู้ต้องขังที่มีหน้าอกแล้ว แต่ยังต้องอาบน้ำรวมกับผู้ชาย ซึ่งแอมป์มองว่าไม่เหมาะสม แม้จะไม่มีเรื่องเกิดขึ้นก็ตาม ควรจัดพื้นที่ให้เป็นสัดส่วนมากกว่านี้ เรื่องกฎระเบียบการไว้ผมยาวที่แต่ละแดนไม่เหมือนกัน แอมป์อยากให้มีแนวทางเดียวกัน และเรื่องการตรวจร่างกายหลังกลับจากศาลหรือออกนอกสถานที่ที่ต้องถอดเสื้อผ้าออกทั้งหมด ซึ่งสร้างความอึดอัดใจ และอยากให้หันมาใช้วิธีการตรวจด้วยเครื่องสแกนหรือเอกซเรย์แทน

แอมป์บอกว่าโชคดีที่แดน 4 ที่อยู่ปัจจุบัน ผู้บัญชาการแดนค่อนข้างมีทัศนคติที่เปิดกว้าง ผู้ต้องขังคนอื่น ๆ ก็ค่อนข้างเข้าใจประเด็นความหลากหลายทางเพศ ถึงขนาดที่ผู้บัญชาการแดนเคยพูดหน้าเสาธงว่าห้ามกลั่นแกล้งกัน และจะดำเนินการขั้นเด็ดขาดหากเกิดกรณีดังกล่าว

แต่แอมป์ก็ยังมองว่าในเรือนจำ จำเป็นต้องรู้จักตั้งขอบเขตของตัวเอง และรู้จักปกป้องตัวเองด้วยว่าระยะความปลอดภัยอยู่ตรงไหน และถ้าเกินเส้นนั้นก็ต้องรีบแจ้งผู้คุม ขณะเดียวกันก็ต้องให้ความรู้แก่ผู้ต้องขังชายคนอื่น ๆ ให้เข้าใจว่าการรุมล้อมหรือเข้าหาผู้มีความหลากหลายทางเพศโดยไม่ได้รับความยินยอมไม่ใช่เรื่องที่ยอมรับได้ เพราะไม่ใช่ว่าทุกคนจะโอเคกับสิ่งนั้น

สิ่งที่แอมป์ย้ำในท้ายที่สุดคือ ไม่ว่าจะอยู่ข้างในหรือข้างนอก เรื่องที่ต้องการผลักดันมากที่สุดคือการให้ทุกคนเคารพความเป็นมนุษย์และความเป็นคนของกันและกัน

นอกจากนั้น แอมป์ยังแสดงความดีใจที่ศาลยกฟ้องคดีมาตรา 112 จากเหตุปราศรัยในกิจกรรม “ส่องไฟให้ทางประชาธิปไตย” โดยให้ความเห็นว่าคดีนี้ศาลมองว่าการตีความถ้อยคำที่พูดนั้นแล้วแต่บุคคล และโจทก์นำสืบไม่ได้ว่ามีการแสดงความอาฆาตมาดร้ายต่อสถาบัน

ก่อนจากกันแอมป์พูดถึงเรื่องการประกันตัว เนื่องจากใกล้ครบกำหนดโทษที่จะออกในช่วงเดือน ก.ค. 2569 โดยให้ข้อมูลว่ามีคดีที่ถอนประกันไปประมาณ 4 คดี และแอมป์อยากให้มีการเตรียมยื่นประกันตัวไว้ก่อน

แอมป์ยังบอกอีกว่าไม่ได้กังวลเรื่องอภัยโทษแล้ว ทำใจได้แล้ว ว่าอาจจะติดเต็มจำนวนโทษ และรู้สึกโชคดีที่แฟนอยู่ข้าง ๆ มาตลอด เหตุการณ์ที่ผ่านมาเปรียบเสมือนเครื่องพิสูจน์ทั้งคู่ และทำให้รู้ว่าความห่างไกลไม่ได้ทำให้ความสัมพันธ์มีปัญหา แฟนดูโตและเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น มีความรับผิดชอบมากขึ้น ซึ่งแอมป์บอกว่ารู้สึกนับถือน้ำใจแฟนมากที่อยู่ด้วยกันมาจนถึงทุกวันนี้

สามารถร่วมเขียนจดหมายออนไลน์ถึงแอมป์ ผ่านโครงการ Free Ratsadon โดยแอมเนสตี้อินเตอร์เนชั่นแนล

อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

ทนายฯ ส่งหนังสือขอให้ส่งตัว “แอมป์ ณวรรษ” ผู้ต้องขัง ม.112 ที่ป่วย-มีโรคประจำตัว เข้ารับการรักษา หลังพบตุ่มขึ้นที่ขา ท่ามกลางข่าวการระบาดของฝีดาษลิง