ระหว่างรอวันกลับบ้าน: “ฐาปนา” ยังผ่านวันเวลาด้วยการเรียน ฝึกวิชาชีพ และมิตรภาพในบ้านกรุณาฯ

เมื่อวันที่ 24 ต.ค. 2568 ทนายความเดินทางไปยังศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนชายบ้านกรุณา จ.สมุทรปราการ เพื่อเข้าเยี่ยม “ฐาปนา” (นามสมมติ) เยาวชนที่ถูกคุมขังจากคดีการวางเพลิงตู้จราจรพญาไท และขว้างปาวัตถุระเบิดในช่วงการชุมนุมดินแดง เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2564 คดีของฐาปนาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ลงโทษจำคุก 5 ปี 6 เดือน แต่เปลี่ยนโทษจำคุกให้เป็นฝึกอบรมขั้นต่ำ 2 ปี และขั้นสูง 3 ปี ลดลงจากเดิมที่กำหนดไว้ 4 ปี

ฐาปนายังคงพยายามปรับตัวให้อยู่รอดด้วยการต่อสู้กับวันเวลาภายในบ้านกรุณา แม้จะต้องเผชิญกับความเครียดที่เพิ่มขึ้นจนต้องเพิ่มยาคลายเครียด แตเขาพยายามหาทางออกด้วยการเข้าร่วมกิจกรรม ออกกำลังกายกับเพื่อน และมุ่งมั่นให้จบการศึกษาต่อไป

กับการรับรู้ว่าใบเด็ดขาดของคดีมาถึงแล้วเป็นความหวังเล็ก ๆ ในการมองเห็นอิสรภาพและการประพฤติตนข้างในให้ดี ผ่านการเรียนวิชาชีพ การรอเปิดภาคเรียนมัธยมปลาย และการพยายามเข้าหาเพื่อน ๆ มากขึ้น

_________________________________

เช้าวันนั้น หลังจากยื่นเอกสารการเข้าเยี่ยมเรียบร้อยแล้ว ก็นั่งรอประมาณหนึ่งชั่วโมงผ่านไป มีเจ้าหน้าที่คนหนึ่งเข้ามาสอบถามว่าเรามาหาเยาวชนเรื่องอะไร เพราะใบคดีเด็ดขาดของฐาปนามาถึงแล้ว

หลังจากการนั่งรอยาวนาน จึงได้พบฐาปนาในช่วงเกือบบ่ายสองโมง เขายังคงตัวผอมเช่นเดิม แต่ไม่ผอมไปกว่าเมื่อเดือนที่แล้วที่ได้เข้าเยี่ยม ผมยาวทรงรองทรง ซึ่งยาวกว่าผู้ต้องขังในเรือนจำของคดีผู้ใหญ่ เขาอยู่ในชุดเนื้อผ้าวอร์ม เสื้อแขนสั้นสีน้ำเงิน ตรงอกซ้ายสกรีนเลข 97 กางเกงขาสั้นสีดำ

เมื่อเจอหน้ากันตรงประตู ฐาปนายกมือไหว้พร้อมกับยิ้มให้ ก่อนจะเดินก้มหน้าและโค้งตัวลงระหว่างเดินผ่านกลุ่มเจ้าหน้าที่ที่ยืนอยู่ตรงหน้าประตู ครั้งนี้ยังคงมีเจ้าหน้าที่นั่งอยู่ใกล้ตลอดการสนทนา

เรายิ้มให้กับฐาปนา ขณะนั่งลงบนโซฟาสีซีดและเก่า ฐาปนานั่งบนเก้าอี้พลาสติก เจ้าหน้าที่เปิดแอร์ให้ แต่ยังไม่เปิดไฟ จึงต้องขอให้ช่วยเปิดไฟด้วย เพราะสภาพแวดล้อมมันดูทึบและน่าอึดอัดเกินไป เมื่อเจ้าหน้าที่เปิดไฟแล้ว บรรยากาศจึงค่อยดูสว่างขึ้น “ช่วงนี้เป็นไงบ้าง ดูผิวคล้ำขึ้นมากเลย” เราเริ่มต้นบทสนทนา

ฐาปนายิ้ม ๆ “ช่วงนี้เริ่มเล่นฟุตบอลกับเพื่อนบ้างแล้วครับ แม้จะไม่ได้ลงเตะจริงจังเพราะมีปัญหาเรื่องกระดูกเปราะ แต่ก็อยากมีส่วนร่วมกับเพื่อน ๆ มากขึ้น”

เมื่อถามว่ารู้หรือยังว่าใบเด็ดขาดมาถึงบ้านกรุณาแล้ว ฐาปนายิ้มอีกครั้ง “รู้แล้วครับ ดีใจที่คดีสิ้นสุดแล้ว” เขาเล่าต่อว่า “แต่ช่วงนี้ที่นี่ยังไม่ค่อยมีกิจกรรมอะไรมาก เพิ่งเรียนจบ ม.ต้น ไป วุฒิน่าจะได้ตอนสิ้นเดือนนี้ ช่วงนี้รอเปิดภาคเรียน ม.ปลาย ยังไม่รู้ว่าจะเปิดรับช่วงไหน ผมอยู่ในนี้ก็น่าจะพยายามเรียนให้จบ ม.ปลาย ด้วย ส่วนเรื่องวิชาชีพ จบไปแล้ว 3 วิชาชีพ คือ ช่างยนต์ ดนตรี ดูแลผู้สูงอายุ ตอนนี้อยู่ระหว่างเรียนศิลปะอยู่”

เรื่องการกินข้าว ฐาปนาบอกว่ากินได้ปกติ ไม่ได้รู้สึกเบื่ออาหาร แต่ไม่ได้ขอเพิ่ม “กินตามที่ได้ตักครั้งแรก ไม่ได้ขอเพิ่ม ไม่รู้ว่าทำไมตัวถึงไม่อ้วนเพิ่มขึ้น ผลการตรวจเลือด ตรวจร่างกายก่อนหน้าก็ไม่มีความผิดปกติอะไร” ทนายแนะนำให้ฐาปนาพยายามดูแลรักษาสุขภาพตัวเอง และชื่นชมที่ออกกำลังกายเล่นกับเพื่อนจะได้รู้สึกผ่อนคลาย

ก่อนถามต่อถึงเรื่องการกินยาโรคซึมเศร้า ฐาปนาบอกว่า “หลังจากไปฟังคำสั่งศาลเมื่อปลายเดือนสิงหาคม บอกกับหมอว่ามีความเครียดมากขึ้น หมอก็เลยเพิ่มยาให้จากกินยา 1 เม็ด เป็นยา 2 เม็ด ซึ่งเป็นยาที่เคยกินอยู่แล้ว พอกินก็รู้สึกง่วง ๆ ไม่รู้ชื่อยา แต่น่าจะเป็นยาคลายเครียด ได้กินยาอยู่ก็รู้สึกโอเค หมอก็บอกว่าพยายามหากิจกรรมทำ”

จากนั้นสอบถามถึงช่วงที่ผ่านมาได้เข้าไปช่วยงานที่โรงเลี้ยงบ้างหรือไม่ ฐาปนาตอบว่า “ไม่ได้เข้าไปครับ เพราะคนที่จะออกช่วยงานจะต้องเกรด 1 หรือเกรด 2 แต่ตอนนี้ผมตกเกรด 5”

ฐาปนาเล่าต่อว่าช่วงนี้ทำกิจกรรมกับเพื่อนบ้าง เขาพยายามเข้าร่วมกิจกรรม “เมื่อวันก่อนมีกิจกรรมวันบุหรี่ไฟฟ้า ก็ร่วมทำกิจกรรมกับเพื่อน เป็นกิจกรรมให้เขียนข้อดี ข้อเสียของบุหรี่ไฟฟ้า กิจกรรมนี้ไม่มีเรื่องวันลดโทษแต่มีเป็นขนมแจก

“ส่วนเรื่องจิตใจ ผมเข้มแข็งดีครับ แฟนก็มาเยี่ยมบ้าง แล้วตอนนี้ได้ข่าวว่าไปทำงานกับพี่ที่รู้จักทำให้สบายใจขึ้นบ้าง” ฐาปนาเล่า

ก่อนพูดคุยกันว่าให้ฐาปนา ปรึกษากับครูที่ปรึกษาถึงกิจกรรมหลังจากนี้ ว่ามีกิจกรรมไหนที่จะเป็นประโยชน์และยังสามารถเข้าร่วมได้บ้าง ให้ครูช่วยแจ้งหรือเสนอชื่ออีกที ฐาปนาจะลองดูต่อไป

ปัจจุบัน (27 ต.ค. 2568) ฐาปนาถูกคุมขังมาแล้วรวม 547 วัน หรือประมาณ 1 ปีครึ่ง เท่าที่ทราบข้อมูล เขาเป็นผู้ต้องขังเยาวชนคนเดียวที่มีเหตุจากการแสดงออกทางการเมืองซึ่งถูกคุมขังอยู่ในขณะนี้

📩 สามารถเขียนจดหมายออนไลน์ถึงฐาปนาผ่านโครงการ Free Ratsadon โดยแอมเนสตี้อินเตอร์เนชั่นแนล

อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

บทเรียนแห่งชีวิตในบ้านกรุณา: ภาวะซึมเศร้าและการศึกษาของ “ฐาปนา” ผู้ต่อสู้วันเวลาในสถานคุมขังเยาวชน