จดหมายถึงอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา: การฟ้องคดีทางการเมืองที่ไม่เป็นธรรมต่อพิมพ์สิริ เพชรน้ำรอบ หรือ “มุก” นักปกป้องสิทธิมนุษยชนชาวไทยและ Sakharov Fellow

16 กันยายน 2568

อธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา นายสุชาติ สุนทรีเกษม

ศาลอาญา

กรุงเทพฯ ประเทศไทย

เรื่อง การฟ้องคดีทางการเมืองที่ไม่เป็นธรรมต่อพิมพ์สิริ เพชรน้ำรอบ หรือ “มุก” นักปกป้องสิทธิมนุษยชนชาวไทยและ Sakharov Fellow

เรียน อธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา นายสุชาติ สุนทรีเกษม,

พวกเราซึ่งลงชื่อด้านท้ายเป็น Sakharov fellows แห่งรัฐสภายุโรป และผู้รับรางวัลซาคารอฟเพื่อเสรีภาพทางความคิด เราเขียนจดหมายนี้เพื่อแสดงความสนับสนุนอย่างหนักแน่นต่อคุณพิมพ์สิริ เพชรน้ำรอบ หรือ “มุก” นักปกป้องสิทธิมนุษยชนชาวไทย และขอร้องให้รัฐบาลของท่านยกเลิกข้อกล่าวหาที่มีแรงจูงใจทางการเมืองใด ๆ ต่อเธอ โดยทันทีและอย่างไม่มีเงื่อนไข โดยเฉพาะคดีดำหมายเลขที่ อ.498/2567 เพื่อยุติการคุกคามด้วยกระบวนการยุติธรรมโดยรวมต่อผู้ที่ใช้เสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างสันติ

ในช่วงหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา ในแต่ละปี Sakharov Fellowship ได้สนับสนุนให้นักปกป้องสิทธิมนุษยชนอย่างน้อย 14 คนจากประเทศนอกสหภาพยุโรป ได้มีโอกาสในการเรียนรู้เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับสหภาพยุโรป และกลไกสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ เพิ่มพูนทักษะด้านการรณรงค์ และการสนับสนุนให้ประชาคมโลกมุ่งคุ้มครองเสรีภาพขั้นพื้นฐาน ในฐานะที่เป็น Sakharov Fellows เรามุ่งมั่นที่จะทำงานเป็นตัวกระตุ้นเพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชนตลอดทั้งโลก โดยเฉพาะสิทธิที่จะมีเสรีภาพทางความคิด

คุณพิมพ์สิริเป็น Sakharov Fellow เป็นนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยชาวไทย มีประสบการณ์มากกว่า 15 ปีในการทำงานส่งเสริมสิทธิทางพลเรือนและการเมือง รวมทั้งความเท่าเทียมของผู้มีความหลากหลายทางเพศ เธอยังมีส่วนร่วมกับขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยในไทยและระดับภูมิภาค เป็นแกนนำของภาคประชาสังคม และมีส่วนร่วมกับกิจกรรมของ Sakharov Fellowship ในปี 2561 แม้จะต้องเผชิญความเสี่ยงอย่างมาก เธอยังคงเข้าร่วมในการเคลื่อนไหวอย่างสันติเพื่อเพิ่มพื้นที่ของภาคพลเมือง และคุ้มครองเสรีภาพขั้นพื้นฐานในประเทศไทยและในภูมิภาค

เรากังวลอย่างยิ่งที่คุณพิมพ์สิริต้องเข้ารับการไต่สวนคดีอาญา ในคดีดำหมายเลขที่ อ.498/2567 โดยถูกสั่งฟ้องในหลายข้อหา รวมทั้งตามมาตรา 112 (หมิ่นประมาทกษัตริย์) ซึ่งมีระวางโทษจำคุกระหว่าง 3-15 ปี โดยเป็นผลมาจากการกล่าวปราศรัยอย่างสันติระหว่างการชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยในเดือนพฤศจิกายน 2563 ที่น่ากังวลใจอีกอย่างหนึ่งเป็นเพราะข้อกล่าวหาตามมาตรา 112 นี้ เกี่ยวโยงกับการที่เธออ้างคำพูดของผู้รายงานพิเศษว่าด้วยการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิที่จะมีเสรีภาพด้านความเห็นและการแสดงออกเกี่ยวกับประเทศไทย เพื่อวิจารณ์กฎหมายหมิ่นประมาทกษัตริย์ของไทย ซึ่งเป็นกฎหมายที่ถูกใช้เพื่อปิดปากผู้เห็นต่างทางการเมืองหลายร้อยคน จากการเรียกร้องอย่างสันติให้มีการปฏิรูปตามระบอบประชาธิปไตย รวมทั้งการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ไทย ปัจจุบันคุณพิมพ์สิริอาจได้รับโทษจำคุกนานถึง 15 ปี เป็นอัตราโทษเดียวกับความผิดฐานฆ่าคนตายโดยไม่เจตนาตามกฎหมายไทย

Sakharov Fellowship ก่อตั้งขึ้นตามชื่อของอังเดร ซาคารอฟ นักนิวเคลียร์ฟิสิกส์ผู้กล้าหาญที่ลี้ภัยเพื่อหลบหนีจากรัฐบาลโซเวียต เนื่องจากเขาได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับการส่งเสริมการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ซาคารอฟเป็นผู้ทำงานเพื่อสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพด้านความคิด ซึ่งเขาระบุว่า “จำเป็นต้องพึ่งพาการคุ้มครองการคิดทุกรูปแบบ และการคุ้มครองบุคคลที่ทำงานอย่างซื่อสัตย์” ด้วยความกล้าหาญด้านศีลธรรมอย่างมาก ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 2518 และเป็นแรงบันดาลใจในการก่อตั้งรางวัลซาคารอฟเพื่อเสรีภาพทางความคิด โดยมีผู้ที่เคยได้รับรางวัลนี้รวมทั้งเนลสัน แมนเดลา และมาลาลา ยูซัฟไซ

คุณพิมพ์สิริเป็นนักปกป้องเสรีภาพด้านความคิดที่ซื่อสัตย์ ในฐานะ Sakharov Fellow เธอได้ทำหน้าที่เป็น “ตัวกระตุ้น” เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้และสนับสนุนบุคคลอื่น ๆ ที่ทำงานแบบเดียวกันและบุคคลอื่น ๆ แต่ทางการไทยก็ได้ขัดขวางไม่ให้เธอทำหน้าที่เช่นนั้น ยกตัวอย่างเช่น ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม 2566 ศาลอาญากำหนดเป็นเงื่อนไขการประกันตัว ห้ามไม่ให้คุณพิมพ์สิริเดินทางเข้าร่วมการประชุมในหลายครั้งของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติในกรุงเจนีวา

เราขอเรียกร้องให้ทางการยุติการฟ้องคดี และการคุกคามด้วยกระบวนการยุติธรรมต่อคุณพิมพ์สิริ เพชรน้ำรอบ และนักโทษด้านความคิดชาวไทยคนอื่น ๆ ทั้งหมด ซึ่งปัจจุบันถูกคุมขังเพราะแสดงความเห็นต่างอย่างสันติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราขอกระตุ้นให้ผู้พิพากษาในคดีดำหมายเลขที่ อ.498/2567 ให้พิจารณายกฟ้องข้อกล่าวหาทั้งหมดต่อเธอ เสรีภาพทางความคิดและมโนธรรมสำนึกเป็นต้นธารของเสรีภาพขั้นพื้นฐานอื่น ๆ ทั้งหมด หากปราศจากเสรีภาพเช่นนี้ ความจริงย่อมถูกปกปิด การอภิปรายถกเถียงไม่อาจเกิดขึ้นได้ และความก้าวหน้าตามระบอบประชาธิปไตยต้องหยุดชะงักลง ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่เกิดขึ้นกับซาคารอฟในปี 2523 แมนเดลาในปี 2507 หรือคุณพิมพ์สิริในปี 2568 บุคคลซึ่งมีความคิดอันหลากหลายเกี่ยวกับแนวทางการดำรงชีวิตของพลเมือง และความก้าวหน้าของมนุษยชาติ จะต้องไม่ถูกปิดปาก

ขอแสดงความนับถือ

Nurit Peled Elhanan, อิสราเอล (ผู้รับรางวัลซาคารอฟ, 2544)

Abdirova Alima, คาซัคสถาน (Sakharov Fellow, 2559)

Jeremy Steffan Edwards, ตรินิแดดและโตเบโก (Sakharov Fellow, 2559)

Nicholas Opiyo, ยูกันดา (Sakharov Fellow, 2559)

Antonietá Mendoza de Lopez, สเปน (Sakharov Fellow, 2560)

Joseph Samuel Aoun, เลบานอน (Fellow, 2018)

Yasemin Öz, ทูร์เคีย (Sakharov Fellow, 2561)

Joseph Samuel Aoun, เลบานอน (Sakharov Fellow, 2561)

Marharyta Tarasova, ยูเครน (Sakharov Fellow, 2564)

Maryam Sama, อัฟกานิสถาน (Sakharov Fellow, 2566)

Alexa Zamora, นิคารากัว (Sakharov Fellow, 2567)