“เราต้องรณรงค์ต่อ”: 2 ปีของเวหา วันเวลาที่รอคอยนิรโทษกรรม รวม ม.112 ในเรือนจำ

วันที่ 22 ก.ค. 2568 ทนายความเดินทางไปที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ เข้าเยี่ยม “เวหา แสนชนชนะศึก” ผู้ต้องขังทางการเมืองวัย 41 ปี เวหาถูกคุมขังในข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ถึง 3 คดี รวมโทษจำคุก 6 ปี 36 เดือน หรือประมาณ 9 ปี

เวหาเล่าถึงความรู้สึกหลังร่างกฎหมายนิรโทษกรรมประชาชนไม่ผ่านการโหวตวาระแรกในสภา ความผิดหวังที่กัดกินจิตใจ และการเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศภายในเรือนจำที่เข้มข้นขึ้น

เวหามีความรู้สึกท่วมท้นต่อการนิรโทษกรรมที่ไม่ครอบคลุมคดีมาตรา 112 และการเลือกข้าง ที่ทำให้ความหวังสุดท้ายดับวูบ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2566 จนถึงวันนี้เขาถูกคุมขังมาแล้วกว่า 2 ปี

กับสภาพความเป็นอยู่ข้างในนั้น ปัจจุบันเวหาเล่าว่าต้องระวังตัวมากขึ้นเมื่อต้องอยู่ร่วมกับผู้ที่ได้รับโทษจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต ทำให้บรรยากาศภายในเรือนจำเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างชัดเจน

__________________________________________

ในวันนี้ผู้คนมากกว่าปกติ จนห้องเยี่ยมไม่มีที่ว่าง เสียงประกาศของเจ้าหน้าที่ดังขึ้นว่าแดน 3 สามารถเยี่ยมผ่านโทรศัพท์ได้ เป็นเหตุให้การพูดคุยวันนี้เปลี่ยนวิธีการ

เสียงโทรศัพท์ดังขึ้นเมื่อสายต่อเข้าไปในแดน หลังจากการทักทายแนะนำตัว เสียงของเวหาดังขึ้นด้วยน้ำเสียงสดใส ผิดกับสิ่งที่คาดคิด “ไม่ได้คุยกันนาน”

วันนี้ภาพข่าวกิจกรรมนิรโทษกรรมประชาชนที่มีรูปของเวหาถูกนำมาให้ดู แต่ด้วยการเยี่ยมผ่านโทรศัพท์ทำให้ไม่สามารถส่งต่อได้ เวหาพูดด้วยเสียงเข้าใจ “ไม่เป็นไร ไว้เยี่ยมกันครั้งหน้าค่อยติดเข้ามาก็ได้” แล้วเขาก็เริ่มเล่าถึงความรู้สึกในวันที่สำคัญที่สุดวันหนึ่งในชีวิตผู้ต้องขังการเมือง

“ในวันที่โหวตว่าจะรับร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมประชาชนหรือไม่ ผมลุ้นมาก แล้วพอร่างมันถูกตีตก คือวันนั้นร้องไห้ แล้วก็นอยไปเลย” เขาบอกอีกว่า ก่อนหน้าการโหวตได้พูดคุยกับทนายอานนท์ว่าหากพรรคเพื่อไทยและก้าวไกลยังมีท่าทีเดียวกัน ก็ยังมีความหวัง

แต่เมื่อผลออกมา เวหาคิดว่าเพื่อไทยควรแสดงความจริงใจกับสิ่งที่เคยพูดไว้ตอนหาเสียง “เราคิดว่าเขาต้องโหวตให้ พอเขาไม่โหวต ก็เกิดความรู้สึกจิตตก”

“บางทีก็คิดไปว่าเหมือนเราเชื่อผิด เชื่อว่ามันจะมีแสงสว่างให้เรา” เวหาเล่าด้วยเสียงเศร้า “วันแรกที่รู้ว่า พ.ร.บ.นิรโทษกรรมที่มันรวม 112 ไม่ผ่าน มันให้ความรู้สึกว่าเราถูกทิ้ง คือแบบดิ่งดาวน์ไปเลย”

แต่วันต่อ ๆ มาเขาเริ่มรู้สึกดีขึ้น ด้วยการทำความเข้าใจกับสถานการณ์ต้องใช้เวลา

“มีความรู้สึกว่าต้องทำงานต่อในเรื่องนี้ เรื่องที่คนพูดไม่ได้ เราต้องรณรงค์ต่อ” หากนิรโทษกรรมผ่าน เขาคิดไว้แล้วว่าอาจจะไม่เคลื่อนไหวแล้ว แต่ตอนนี้รู้สึกยังต้องทำอะไรอีกมาก

เวหาสอบถามถึงบรรยากาศข้างนอก เมื่อได้ยินว่าคนที่ติดตาม บรรดาป้า ๆ ที่ให้กำลังใจรู้สึกเฟล เพราะเป็นดั่งด่านสุดท้ายของการสร้างสันติสุข การให้อภัยกัน แต่กลับกลายเป็นว่าร่างที่ผ่านให้ประโยชน์กับกลุ่ม กปปส. หรือกลุ่มพันธมิตร ตั้งแต่คดีขัดขวางการเลือกตั้ง คดีปิดสนามบิน ขณะที่คนเสื้อแดงอย่าง “แดง ชินจัง” และผู้ถูกดำเนินคดีจากการชุมนุมตั้งแต่ปี 2563 กลับไม่ได้ประโยชน์มากนัก

เมื่อพูดถึงสถานการณ์ข้างใน เวหาเล่าว่าความลำบากไม่ได้เพิ่มขึ้น แต่ต้องระวังตัวมากขึ้น “เหมือนแต่ก่อน เราอยู่กับคดีทั่ว ๆ ไป โทษสามปี ห้าปี และก็จะมีเพื่อนที่โดนคดีทางการเมือง พอมองเห็นกันก็ยังรู้สึกอุ่นใจ” แต่ตอนนี้เขาอยู่กับผู้ที่ได้รับโทษจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต

การเป็นผู้ช่วยงานทำให้เวหาต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของผู้คน แต่ก่อนเมื่อบอกว่าสิ่งใดไม่ได้เจ้าหน้าที่ไม่ให้ คนเหล่านั้นจะเดินกลับ แต่ตอนนี้กลับตะโกนใส่ “ทำไมไม่ได้” มีการตีกันบ่อย เครือข่ายต่าง ๆ ตีกัน ในแดนมีประมาณ 600 กว่าคน แต่ก่อนออกศาลวันละ 3-5 คน หรือบางสัปดาห์ไม่มีเลย แต่ทุกวันนี้ออกศาลทีละ 30-40 คนเกือบทุกวัน “บรรยากาศในแดนก็เปลี่ยน ผู้คนก็เปลี่ยน”

หลายเดือนก่อนหน้านี้ เขาหวั่นการถูกย้ายเรือนจำมาก จะพยายามถามหัวหน้าว่ามีชื่อตัวเองไหม แต่เขาไม่โดนย้ายเพราะเป็นผู้ช่วยงาน “แต่เอาจริง ๆ ตอนนี้พอมีเพื่อนไปอยู่ในหลายเรือนจำแล้ว ก็รู้สึกว่าไม่กลัวจะถูกย้าย ก็ย้ายไป เพราะคิดว่าย้ายไปเรือนจำไหนก็มีเพื่อน”

ส่วนเรื่องสุขภาพยังปกติ มีเป็นไข้ไม่สบายบ้างตามฤดูกาล ไม่หนักหนาอะไร สุดท้ายเวหาอยากให้สังคมร่วมกันผลักดันในเรื่องนิรโทษกรรม ที่รวมคดีมาตรา 112 ต่อไป แม้ต้องใช้เวลาอีกมาก

“มันดูจะริบหรี่ แต่ก็ยังดีกว่าทำเหมือนไม่มีความหวัง” เวหาทิ้งท้าย

จนถึงปัจจุบัน (24 ก.ค. 2568) เวหาถูกคุมขังด้วยคดีมาตรา 112 มาแล้ว 799 วัน หรือ 2 ปี 2 เดือน 4 วัน เวหาถูกพิพากษาโทษจำคุก 3 คดีรวมทั้งสิ้น 6 ปี 36 เดือน (หรือประมาณ 9 ปี)

ดู รายชื่อผู้ต้องขังทางการเมือง 2568