เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 2569 “เก็ท” โสภณ สุรฤทธิ์ธำรง นักกิจกรรมกลุ่มโมกหลวงริมน้ำ และผู้ต้องขังในคดีมาตรา 112 ที่ถูกคุมขังในเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ เขียนบทความถึงภราดรภาพในการเคลื่อนไหวทางการเมือง เขาทบทวนถึงประเด็นความหลากหลายของขบวนการ หรือการแตกต่างทางความคิดที่มักเกิดขึ้นในการเคลื่อนไหวขนาดใหญ่ แต่จะสามารถสร้างภราดรภาพร่วมกันได้อย่างไร โดยเก็ทกล่าวถึงขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยในเมียนมา และการเคลื่อนไหวก่อนเสียชีวิตของบุ้ง เนติพร
——————–
.
“ความหลากหลายในการเคลื่อนไหว”
ผมอยากมีเวลาอยู่กับคนรอบข้างมากกว่านี้ เมื่อวานไปฟังคำพิพากษาคดี 112 ในชั้นอุทธรณ์ ผมขอขอบคุณทุกท่านที่มาหากัน เสียดายที่ไม่มีเวลาเพียงพอที่จะนั่งคุยกับทุกคน
ปกติการประชุมการเคลื่อนไหว มักประชุมกันอย่างจำกัดคัดคนในวงแคบ แต่เรื่องที่จะชวนคุยในจดหมายฉบับนี้เป็นการสื่อสารอย่างเปิดเผย ด้วยผมเห็นว่า ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวได้ และเนื้อหาที่จะพูดก็ไม่ใช่เรื่องอันตรายเสี่ยงภัยอะไร
ภราดรภาพ (solidarity) ซึ่งเป็นหนึ่งใน 3 นิ้วที่เราชูกันนั้น ในทางปฏิบัติอาจไม่ได้เกิดขึ้นได้โดยง่าย เพราะผู้คนนั้นล้วนหลากหลาย ข้อขัดแย้งในขบวนการประชาธิปไตยมีมาซะเหลือเกิน ตั้งแต่วิธีการในการเคลื่อนไหว ไปจนถึงอุดมการณ์
การเคลื่อนไหวที่ผ่านมา ผมก็พอทราบปัญหาข้อขัดแย้งของคนที่ทำงานการเมืองอยู่ อย่างแนวคิดของคนเสื้อแดงก็มีความหลากหลาย งานรำลึกที่มีการจัดงานแยกกัน ก่อนหน้านี้ข้อพิพาทไทย-กัมพูชา ฝั่งประชาธิปไตยก็มีทั้งคนที่แสดงตนเป็นผู้ปกป้องสิทธิมนุษยชน ผู้ต่อต้านสงคราม ชาตินิยมก็มี แม้แต่ความเป็นชาตินิยมก็ยังแบ่งย่อยเป็นหลายแบบหลายแขนง
ความขัดแย้งทางแนวคิดในหมู่นักเคลื่อนไหวยังมีอีกหลายรูปแบบ ทั้งความขัดแย้งภายในของโหวตเตอร์พรรคส้ม ความขัดแย้งระหว่างส้มกับแดง ความขัดแย้งระหว่างนักเคลื่อนไหวต่างเจนเนอเรชัน แม้แต่ความขัดแย้งระหว่างรุ่นเดียวกันก็ยังมี ความขัดแย้งในขบวนการประชาธิปไตยไม่ใช่เรื่องใหม่ ย้อนไปไกลกว่าการชุมนุมคนเสื้อแดง เราก็พอเห็นความขัดแย้งเกิดเกิดขึ้นอยู่เสมอ เช่น ความต่างทางแนวคิดระหว่างคน 14 ตุลาและคน 6 ตุลา หรือแม้แต่ พคท. ก็ยังมี
ได้ทราบว่าวันเสาร์ที่ 30 พฤษภาคม 2569 จะมีจัดงานรำลึกเพื่อพูดถึงคุณเนติพร ก็มีประเด็นที่น่าหยิบยกมาคุยกันในเรื่องความหลากหลาย เพราะพี่บุ้งเองก็มีทั้งคนชอบและคนเกลียด มาจากบุคลิกส่วนตัว หรือแม้กระทั่งแนวทางการเคลื่อนไหวของเค้า
ภาพลักษณ์ของพี่บุ้งสำหรับบางคน อาจมองว่าก้าวร้าวเกินไปในด้านการเคลื่อนไหว บางคนก็มองว่าเป็นการผลักมวลชนออก อย่างไรก็ตาม ภาพที่หลายคนแชร์อาจไม่ใช่ทั้งหมดที่ผู้คนได้เห็นพี่บุ้ง
หากมองอย่างเปิดใจก็พอความเข้าใจการเคลื่อนไหวได้ว่าหนทางหรือเป้าหมายนั้นไม่มีสูตรสำเร็จ หลายครั้งต้องลองผิดลองถูก บางครั้งเราคิดว่ามวลชนเก็ตกับเรา แต่บางอย่างทำไปแล้ว มวลชนไม่เก็ตก็มี
ผมได้มีโอกาสศึกษางานเกี่ยวกับขบวนการประชาธิปไตยพม่าเมื่อสี 4-5 ปีก่อน ขบวนเค้าก็มีข้อขัดแย้งอันเนื่องมาจากความหลากหลาย แต่เหตุที่เขารวมขบวนได้นั้นเกิดจากการโอบรับความแตกต่างเหล่านั้น ด้วยคำถามที่เชื่อมทุกกลุ่มองค์กรไว้ด้วยกัน นั่นคือ “ศัตรูของเค้าคือใคร?” สำหรับเค้าคือมินอ่องหล่าย และกองทัพเผด็จการ เมื่อกำหนด common ground รวมกันได้ ขบวนการประชาธิปไตยพม่าจึงมี ผู้คนมีแนวทางการเคลื่อนไหวต่างกัน แต่สามารถสู้ร่วมกันได้ ในขบวนการของพวกเขามีทั้งส่วนงานสันติวิธี ส่วนงานที่จับอาวุธสู้กับกองทัพเผด็จการ กลุ่มงานการศึกษา กลุ่มงานเคลื่อนไหวทางเพศ และอื่น ๆ ตามที่เราทราบกัน ประชาชนพม่ายังไม่ชนะและยังคงถูกปราบปราม แต่แม้ถูกปราบปราม เขาก็ยังลุกขึ้นสู้อย่างต่อเนื่อง
จริงอยู่ที่การกระทำของพี่บุ้งอาจไม่ถูกใจคนทั้งหมด แต่เราพอจะมองเห็นอีกด้านนึงได้ไหมว่า ปฏิบัติการหลายครั้งของเขาก็สร้างความคิดให้สังคมอย่างสร้างสรรค์ เช่น การทำโพลสำรวจความเห็นของประชาชนเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ การตามหาสัจจะจากนักการเมือง เราพอจะมองไปให้ถึงแก่น (main idea) ของการกระทำของพี่บุ้งได้ไหม เราเห็นด้วยหรือไม่ว่ากระบวนการยุติธรรมบ้านเรามันห่วยและต้องได้รับการแก้ไข เราเห็นด้วยไหมว่าไม่ควรมีใครเป็นอภิสิทธิ์ชน ดำรงเหนือกฎหมาย
พี่บุ้งเคยเล่าว่าความฝันนึงของเขา คือการเขียนหนังสือสักเล่ม แม้เค้าจะเสียชีวิตก่อนจะเขียนหนังสือจบ จริง ๆ เค้ายังไม่ได้เริ่มเขียนด้วยซ้ำ แต่ผมว่าชีวิตเขาก็เป็นราวหนังสือเล่มหนึ่งให้เราได้ศึกษา อะไรใช้ได้ก็เอามาเก็บไว้ อะไรใช้ไม่ได้ ก็พิจารณาว่าทำไมมันไม่เวิร์ก เพื่อนำไปบูรณาการการเคลื่อนไหวต่อไป
สำหรับขบวนการประชาธิปไตยไทย ณ ขณะนี้ผมเห็นว่า อาจพัฒนาให้แข็งแกร่งได้มากกว่านี้ได้ ด้วยการโอบรับความหลากหลาย ไม่จำเป็นต้องเห็นตรงกันเสมอไป แต่ขอให้มี common ground รวมกัน และสรุปได้ว่าใครคือศัตรูในระบอบประชาธิปไตย
ความเลวร้ายที่สุดในการปกครองโดยประชาชน คือการปล่อยให้อภิสิทธิ์ชนมากุมอำนาจเบ็ดเสร็จในการปกครอง โดยตรวจสอบไม่ได้ แล้วอภิสิทธิ์ชนสูงสุดนั้นคือใคร เมื่อเราสรุปได้แล้ว ปัญหาข้อถกเถียงว่าจะ “แตะ” หรือไม่ จึงไม่ใช่ประเด็นปัญหาทางอุดมการณ์ แต่ควรจัดอยู่ในส่วนยุทธศาสตร์ด้านความปลอดภัยมากกว่า การหันหน้าถอดบทเรียนร่วมกัน จะช่วยให้เราทั้งหลายเห็นภาพที่กว้าง สมทบไปด้วยและชัดขึ้น ขบวนการต่อสู้แบบใดฟังก์ชัน ไม่ฟังก์ชัน
ภราดรภาพไม่ใช่การอยู่ด้วยกันแบบมัดไว้และทำให้ทำเหมือน ๆ กัน แต่คือการสามัคคีสู้ร่วมกันได้ท่ามกลางความหลากหลาย
โสภณ สุรฤทธิ์ธำรง
.
| เก็ท โสภณ ถูกคุมขังมาแล้ว 2 ปี 9 เดือนเศษ เขาถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 จำนวน 4 คดี โดยล่าสุดเมื่อวันที่ 28 พ.ค. 2569 ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้โทษในคดีปราศรัยในกิจกรรม #ทัวร์มูล่าผัว หลังศาลชั้นต้นลงโทษจำคุกข้อหาใช้เครื่องขยายเสียงผิดพลาด คือลงจำคุกถึง 6 เดือน เกินกว่าที่กฎหมายกำหนดโทษไว้เป็นโทษปรับไม่เกิน 200 บาท ทำให้หากรวมโทษจำคุกในทุกคดีของเขา ลดลงเหลือ 10 ปี ร่วมเขียนจดหมายถึงเก็ท โดยฝากถึง “โสภณ สุรฤทธิ์ธำรง แดน 4 เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร เลขที่ 33 ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900” หรือเขียนจดหมายออนไลน์ผ่านโครงการ Free Ratsadon โดยแอมเนสตี้อินเตอร์เนชั่นแนล |
.
