วันที่ 9 พ.ย. 2569 ที่ทัณฑสถานหญิงกลางฯ ทนายความเข้าเยี่ยม “ตี้” วรรณวลี ธรรมสัตยา ผู้ต้องขังในคดีมาตรา 112 จากการปราศรัยในการชุมนุม #25พฤศจิกาไปSCB เธอประกาศเริ่มอดอาหารประท้วงมาตั้งแต่วันที่ 2 พ.ย. 2569 เพื่อเรียกร้องสิทธิในการประกันตัว
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 30 ต.ค. 2569 ตี้ถูกศาลอาญาพิพากษาลงโทษจำคุก 2 ปี 8 เดือน ต่อมาศาลอุทธรณ์มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ประกันตัว ทำให้ทั้งเธอ และ“บอย” พงศธรณ์ ตันเจริญ ถูกคุมขังระหว่างอุทธรณ์คดี
ต่อมาช่วงวันที่ 2 พ.ย. 2569 ตี้ได้เริ่มอดอาหาร โดยยังคงดื่มน้ำอยู่ โดยเธอขอเรียกร้องสิทธิในการประกันตัว เพื่อได้ออกไปดูแลน้าที่ป่วยเป็นมะเร็ง จนถึงวันนี้ตี้อดอาหารครบ 1 สัปดาห์แล้ว
วันนี้ ตี้มีอาการอิดโรยบ้าง แต่โดยรวมยังพูดคุยได้ตามปกติ เธอเล่าว่าถูกย้ายตัวมาจากสถานพยาบาลตั้งแต่วันที่ 6 พ.ย. 2569 หลังทางเรือนจำทราบว่าอดอาหาร พร้อมกับนำเอกสารมาให้ลงชื่อกรณีที่ผู้ต้องขังประสงค์จะอดอาหารด้วยตนเอง ยินยอมรับผลกระทบและความเสี่ยง รวมทั้งความยินยอมในการรับการรักษาต่าง ๆ
ตี้เล่าว่าอาทิตย์แรกยังพอมีแรงอยู่ ยังสามารถซักผ้าได้เอง เพราะไม่อยากรบกวนใคร โดยเธอได้รับการดูแลดี มีผู้ช่วยงานคอยดูแลเรื่องสุขภาพอยู่ และมีการตรวจร่างกายทุก ๆ 4 ชั่วโมง โดยเธอพยายามดื่มน้ำให้มาก และมีจังหวะที่มองไปที่อาหาร แล้วก็มีภาพจินตนาการถึงรสชาติเกิดขึ้นในหัว
หลังจากนั้น ได้อัปเดตเรื่องทนายความเตรียมยื่นประกันตัวเธออีกครั้งในช่วงอาทิตย์นี้ โดยคดีของตี้ยังอยู่ในชั้นอุทธรณ์ ก่อนหน้านี้ในคดีมาตรา 112 หลายคดี แม้ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาจำคุก แต่ก็ยังได้รับการประกันตัวระหว่างอุทธรณ์อยู่ จึงไม่แน่ใจว่าทำไมในส่วนคดีของเธอ กลับไม่ได้รับการประกันตัว
ข้อเรียกร้อง “สิทธิการประกันตัว” และ 3 เรื่องที่อยาก “สื่อไปถึงศาล”
ก่อนหน้านี้ ตี้เล่าว่าเธอตัดสินใจอดอาหาร ด้วยข้อเรียกร้องของเธอมีเพียงข้อเดียว คือสิทธิในการประกันตัว เพราะอยากกลับไปทำงาน เนื่องจากมีหน้าที่ต้องดูแลครอบครัว โดยเธอทำงานฟรีแลนซ์กับบริษัทแห่งหนึ่งมาสองปีแล้ว เมื่อไม่สามารถไปทำงานตามสัญญาได้ งานทั้งหมดคงจะถูกยกเลิก
ตี้เล่าว่า หากได้ออกไป คงจะต้องเริ่มหางานใหม่ทันที เพื่อให้มีรายได้พอดูแลตัวเองและครอบครัว นอกจากนี้ เธอยังเป็นนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง หากได้ประกันตัวออกมา จะทำให้เธอสามารถเรียนจบได้ทันตามที่ตั้งใจไว้
- ไม่มีเหตุให้หลบหนี
“ไม่ต้องกลัวว่าหนูจะหนีไปไหนหรอก ไม่มีทางไปด้วย ยายแก่แล้ว มีหมา และน้าที่เป็นมะเร็ง” ตี้อธิบายว่าเธอมีครอบครัวที่ต้องดูแล ทั้งยายที่อายุมากแล้ว และน้าที่ต้องการการดูแล จึงไม่มีเหตุผลใดที่จะหลบหนี
ตี้เล่าว่า เธอต้องทำงานเพื่อหาเงินค่ารักษามะเร็งเต้านมให้กับน้า ในช่วง 3 เดือนนี้ต้องใช้เงินราว 8,000 บาท และยังมีค่าใช้จ่ายยิบย่อย เช่น ค่าเดินทางไปโรงพยาบาล เธอกลัวว่าถ้าเธอไม่อยู่ น้าจะไม่มีเงินเดินทางไปรักษามะเร็งได้ต่อเนื่อง และท้ายที่สุดอาการจะแย่ลง เธอห่วงเรื่องนี้มาก ๆ
- คำปราศรัยเกิดขึ้นจากบริบทของความรุนแรงที่ผู้ชุมนุมเผชิญ
ตี้ยังพยายามอธิบายถึงที่มาของคำปราศรัยที่ถูกศาลพิพากษา และเห็นว่ากระทบต่อความศรัทธาของปวงชนชาวไทย โดยเล่าว่าก่อนจะขึ้นปราศรัยที่หน้า SCB เธอเพิ่งผ่านเหตุการณ์ชุมนุมหน้ารัฐสภา (17 พ.ย. 2563) ในวันดังกล่าว เธอทำหน้าที่เป็นการ์ดผู้ชุมนุม และเกิดเหตุความรุนแรงจนมีผู้ชุมนุมถูกยิงได้รับบาดเจ็บหลายคน รวมถึงการ์ดที่อยู่ข้างตัวเธอ ตี้บอกว่าตกใจมาก แต่ก็ประทับใจที่ไม่มีใครถอย ทุกคนช่วยกันปกป้องให้เด็กและผู้สูงอายุออกจากพื้นที่ก่อน
หลังเหตุการณ์ ตี้และเพื่อนได้ติดตามและยื่นหนังสือเรียกร้องให้มีการตรวจสอบ แต่ได้รับคำตอบว่าวันนั้นคนเยอะมาก ไม่สามารถหาตัวผู้กระทำผิดได้ ขณะที่ผู้ชุมนุมฝ่ายที่เห็นต่างกลับถูกติดตามดำเนินคดีจนได้ ซึ่งตี้มองว่าเป็นความลักลั่น และเหตุการณ์เหล่านี้แทบไม่ถูกนำเสนอเป็นข่าวเลย
เธอยืนยันว่าสิ่งที่พูดบนเวทีหน้า SCB เกิดขึ้นจากอารมณ์โกรธและความสะเทือนใจหลังเห็นคนถูกยิง เป็นการแสดงออกในฐานะประชาชนที่ประสบเหตุการณ์นั้นมาโดยตรง แต่ในคำพิพากษากลับไม่ได้นำต้นตอของเหตุการณ์มาพิจารณาประกอบ รวมถึงได้โอกาสทบทวนคำพิพากษาในศาลอุทธรณ์
“แล้วหนูไม่ใช่คนไทยหรือ แล้วที่เห็นคนเห็นต่างถูกยิงออกมาพูด ยังไม่ใช่พลเมืองดีหรือ หนูก็เป็นปวงชนชาวไทยคนหนึ่งเช่นกัน” ตี้กล่าว
- อัตราโทษที่ประชาชนไม่เคยได้กำหนด
ตี้ยังตั้งคำถามถึงอัตราโทษที่สูงของมาตรา 112 เธอมองว่าประชาชนไม่เคยมีส่วนกำหนดอัตราโทษเหล่านี้ และแม้ประชาชนต้องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ก็ยังถูกห้ามไม่ให้แก้ไขบางหมวด
ตี้เห็นว่าในประเทศที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง ประชาชนควรสามารถแก้ไขกฎหมายได้ทั้งหมด
.
อ่านเรื่องราวของตี้
เสียงแห่งชีวิตและการเตรียมใจของ “ตี้ วรรณวลี” ในวันที่ต้องกลับเข้าเรือนจำ
