ศาลยกคำร้อง "จ่านิว" ขอให้ไต่สวนกรณีคุมตัว "ธเนตร" ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

เมื่อวันที่ 14 ธ.ค. 58 เวลาประมาณ 15.00 น. นายสิริวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ ร่วมศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ได้ยื่นคำร้องตามมาตรา 90 ประมวลกฎหมายอาญา ขอให้ศาลอาญาไต่สวนการควบคุมตัวนายธเนตร อนันตวงษ์ ซึ่งเป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอาญารับเป็นคดีดำที่ ษ 98/2558 นัดฟังคำสั่งในวันที่ 15 ธ.ค. 58 เวลา 13.30 น.

ในคำร้องขอให้ศาลปล่อยตัวระบุว่า ธเนตร อนันตวงษ์ ถูกเจ้าหน้าที่นอกเครื่องแบบไม่ทราบสังกัด ควบคุมตัวไปจากโรงพยาบาลสิรินธร ขณะรักษาอาการลำไส้อักเสบและกำลังรอเข้ารับการผ่าตัด เมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 2558 เวลาประมาณ 12.30 น. ซึ่งขณะนั้นมีนายปิยะรัฐ จงเทพ กับเพื่อนอีก 1 คน ไปเยี่ยมที่โรงพยาบาล และเห็นขณะที่เจ้าหน้าที่ควบคุมตัวธเนตรไป โดยเจ้าหน้าที่ไม่ได้แจ้งชื่อ-นามสกุล ต้นสังกัด และไม่แจ้งว่าจะควบคุมตัวไปที่ใด รวมทั้งควบคุมตัวเพราะเหตุใด อีกทั้งไม่ได้แสดงหมายจับของศาลขณะควบคุมตัวแต่อย่างใด

ต่อมาเวลาประมาณ 18.00 น. สิรวิชญ์ได้พยายามติดตามหานายธเนตร ที่สถานีตำรวจนครบาลประเวศ เจ้าพนักงานที่สถานีตำรวจแจ้งว่าไม่มีการควบคุมตัวนายธเนตรมาที่สถานีแต่อย่างใด ต่อมาเพื่อนนายธเนตรได้รับการติดต่อจากเจ้าหน้าที่กองพันทหารราบ มณฑลทหารบกที่ 11 ให้นำยาไปให้นายธเนตรได้ แต่ไม่อนุญาตให้เยี่ยมหรือติดต่อกับนายธเนตรแต่อย่างใด ปัจจุบันไม่มีผู้ใดไม่ทราบชะตากรรมของนายธเนตร และไม่มีผู้ใดติดต่อได้อีกเลย

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนเห็นว่า การควบคุมตัวนายธเนตรเป็นการควบคุมตัวที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมตัวไม่แสดงตน ไม่แจ้งสังกัด และไม่แสดงหมายจับของศาล อีกทั้งไม่มีการแจ้งข้อกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญาและไม่ใช่กรณีที่เป็นการกระทำผิดซึ่งหน้า ที่เจ้าพนักงานจะควบคุมตัวได้โดยไม่มีหมายจับ และในการยื่นขอฝากขังที่ศาลวันนี้ของพนักงานสอบสวนก็ไม่ได้นำตัวนายธเนตรไปที่ศาล และไม่มีผู้ใดติดต่อนายธเนตรได้อีกเลย จึงเป็นการควบคุมตัวโดยเจ้าหน้าที่ไม่มีอำนาจ และทำให้นายธเนตรไม่อาจเข้าถึงสิทธิเข้าถึงการรักษาพยาบาลอีกด้วย

ทั้งนี้เมื่อวันที่ 7 ธ.ค. 2558 นายธเนตรได้ร่วมกิจกรรม “นั่งรถไฟไปอุทยานราชภักดิ์ ส่องแสงหาคนโกง” เพื่อไปตรวจสอบการทุจริตเกี่ยวกับการจัดสร้างอุทธยานราชภักดิ์ตามที่มีการรายงานข่าวกรณีการทุจริต กิจกรรมดังกล่าวเป็นการแสดงออกในฐานะประชาชนที่สามารถกระทำได้ ซึ่งเป็นการกระทำโดยสุจริต สงบ สันติ ตามสิทธิพลเมืองที่ชอบด้วยกฎหมาย แต่ระหว่างการเดินทางไปทำกิจกรรมดังกล่าว นายธเนตรฯกับพวกรวม 37 คน ถูกเจ้าหน้าที่ทหารควบคุมตัวที่สถานีรถไฟบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี และนำตัวไปควบคุมตัวที่หน่วยงานเฉพาะกิจชั่วคราวบริเวณอุทธยานพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม โดยเจ้าหน้าที่ทหารกองพลทหารราบที่ 9 ถูกควบคุมตัวนานเป็นเวลารวมกว่า 8 ชั่วโมง เจ้าหน้าที่ทหารยังจดชื่อ-นามสกุล และสอบประวัติผู้ถูกควบคุมตัวทั้งหมด ก่อนปล่อยตัวในเวลาต่อมา

การที่นายธเนตรถูกจับกุมและควบคุมตัวในวันที่ 7 ธ.ค. 2558 และนำมาสู่การควบคุมตัวในวันที่ 13 ธ.ค. 2558 เนื่องจากทำกิจกรรมตรวจสอบการทุจริตของฝ่ายทหาร กลับต้องมาถูกเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารจับกุมและนำไปควบคุมตัวที่ค่ายทหาร โดยไม่มีเหตุตามกฎหมาย เป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนจึงยื่นคำร้องขอปล่อยตัวนายธเนตร และขอให้ศาลมีคำสั่งเรียกเจ้าหน้าที่ทหารที่กองพันทหารราบ มณฑลทหารบกที่ 11 มาไต่สวน โดยนำตัวนายธเนตรมาปรากฏตัวที่ศาลด้วย และขอให้ศาลมีคำสั่งปล่อยตัวนายธเนตรไป

ทั้งนี้ศาลอาญาได้มีคำสั่งในคำร้องขอให้ปล่อยตัวเนื่องจากควบคุมตัวไม่ชอบด้วยกฎหมายว่า “เสนอวันนี้ให้นัดฟังคำสั่งวันที่ 15 ธ.ค. 58 เวลา 13.30 น.”

สำหรับมาตรา 90 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาอาญานั้น เป็นมาตราการหนึ่งซึ่งเมื่อมีการอ้างว่าบุคคลใดต้อง ถูกคุมขังในคดีอาญาหรือในกรณีอื่นใดโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ผู้ถูกคุมขังเอง พนักงานอัยการ พนักงานสอบสวน ผู้บัญชาการเรือนจำหรือพัศดี สามี ภริยา หรือญาติของผู้นั้น หรือบุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมขังมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลท้องที่ที่มีอำนาจพิจารณาคดีอาญาขอให้ปล่อยตัว เมื่อศาลได้รับคำร้อง ศาลต้องดำเนินการไต่สวนฝ่ายเดียวโดยด่วน ถ้าศาลเห็นว่าคำร้องนั้นมีมูล ศาลมีอำนาจสั่งผู้คุมขังให้นำตัวผู้ถูกคุมขังมาศาลโดยพลัน และถ้าผู้คุมขังแสดง ให้เป็นที่พอใจแก่ศาลไม่ได้ว่าการคุมขังเป็นการชอบด้วยกฎหมาย ให้ศาลสั่งปล่อยตัวผู้ถูกคุมขังไปทันที

ต่อมาวันที่ 15 ธ.ค. 58 เวลาประมาณ 15.00 น. ศาลอาญาอ่านคำสั่งยกคำร้อง โดยมีความเห็นว่า พฤติการณ์ในคำร้องที่บรรยายว่านายปิยะรัฐ จงเทพ เพื่อนของนายธเนตร อนันตวงษ์ ซึ่งถูกเจ้าหน้าที่ไม่ทราบสังกัด คุมตัวไปจากโรงพยาบาลสิรินธร เมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 2558 เวลาประมาณ 12.30 น. นั้น ต่อมา ผู้ร้องคือนายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ ทราบจากเพื่อนว่า ธเนตรถูกคุมตัวไปที่ พัน.ร.มทบ.11 โดยอ้างว่ามีการควบคุมตัวโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงมายื่นคำร้องต่อศาล

ศาลเห็นว่านายสิรวิชญ์ ผู้ร้อง เพียงแต่ได้รับคำบอกเล่าจากนายปิยะรัฐอีกต่อหนึ่ง โดยไม่มีการยืนยันข้อเท็จจริงว่านายธเนตรถูกควบคุมตัวโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายจริงหรือไม่

นอกจากนี้ ตามเอกสารท้ายคำร้องยังระบุอีกว่า นายธเนตรทราบข่าวว่าตนเองถูกออกหมายจับจากเพื่อนนำมือถือมายื่นให้ดู จึงไม่คิดจะหลบหนี และต้องการจะมอบตัวเพื่อพิสูจน์ตนเอง แต่กลับถูกคุมตัวในห้องศัลยกรรมทันที ซึ่งขัดแย้งกับคำร้องว่าธเนตรถูกคุมตัวโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ข้อเท็จจริงตามคำร้องจึงยังไม่มีมูลเพียงพอที่ศาลจะรับไว้ดำเนินการไต่สวน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 90 จึงให้ยกคำร้อง