ON THIS DAY: มานะ หงษ์ทอง และ วาฤทธิ์ สมน้อย ถูกยิงระหว่างเหตุการณ์ชุมนุมแยกดินแดง จนเสียชีวิต ผ่านไป 5 ปี ผู้กระทำผิดยังไม่ถูกลงโทษ

ON THIS DAY

Trigger Warning: Gun Violence (การใช้ความรุนแรงด้วยปืน), Death (ความตาย)

ย้อนกลับไปสู่ห้วงการชุมนุมในปี 2564 ท้องถนนบริเวณแยกดินแดงกลายเป็นพื้นที่ชุมนุมเรียกร้องสิทธิเสรีภาพและปฏิรูปทางการเมืองของกลุ่มผู้ชุมนุมอิสระที่ใช้ชื่อว่า ‘ทะลุแก๊ซ’ ที่เผชิญหน้ากับการสลายการชุมนุมด้วยความรุนแรงจากเจ้าหน้าที่อย่างต่อเนื่อง โดยไม่มีใครคาดคิดว่าความขัดแย้งที่ยืดเยื้อดังกล่าวจะนำไปสู่การสูญเสียชีวิตของ มานะ หงษ์ทอง ประชาชนวัย 64 ปี และ วาฤทธิ์ สมน้อย เยาวชนวัย 15 ปี ในการชุมนุมวันที่ 15 และ 16 ส.ค. 2564 โดยปัจจุบันทั้งสองคดียังคงไม่ได้รับความเป็นธรรมจากกระบวนการยุติธรรม

ในระหว่างการชุมนุมของคืนวันที่ 16 ส.ค. 2564 วาฤทธิ์ สมน้อย เยาวชนอายุ 15 ปี ถูกยิงด้วยกระสุนจริงเข้าที่บริเวณลำคอจนล้มลงบริเวณหน้า สน.ดินแดง วาฤทธิ์ต้องรักษาตัวอยู่ในภาวะวิกฤตนานกว่า 2 เดือน 12 วัน ก่อนจะเสียชีวิตลงในวันที่ 28 ต.ค. 2564 กลายเป็นผู้ชุมนุมอายุน้อยที่สุดที่เสียชีวิตจากเหตุการณ์สลายการชุมนุมในช่วงปี 2563-2564

ขณะเดียวกัน ในละแวกพื้นที่เดียวกัน มานะ หงษ์ทอง ประชาชนที่อาศัยอยู่ในย่านนั้นและกำลังเดินทางกลับบ้าน ถูกยิงเข้าที่ศีรษะในช่วงดึกของวันที่ 15 ส.ค. 2564 แม้เขาจะไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มผู้ชุมนุมโดยตรง แต่กระสุนที่ยิงออกมาจากฝ่ายเจ้าหน้าที่หรือบุคคลไม่ทราบฝ่ายในพื้นที่ ทำให้มานะเสียชีวิตลงในวันที่ 5 มี.ค. 2565 หลังจากป่วยติดเตียงนานเกือบ 7 เดือน

“ลุงมานะ” ถูกยิงด้วยกระสุนยางเข้าศีรษะ #ม็อบ15สิงหา64 – ป่วยติดเตียง 7 เดือนก่อนเสียชีวิต ตำรวจยุติการสอบสวนเพราะหาตัวผู้กระทำผิดไม่ได้

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 15 ส.ค. 2564 ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ และสมบัติ บุญงามอนงค์ หรือ บก.ลายจุด จัดกิจกรรม “คาร์ปาร์ค” เพื่อขับไล่พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น หลังจบกิจกรรม มีผู้ชุมนุมบางส่วนไปยังแยกดินแดง และขณะเดียวกันพบว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจเริ่มสลายการชุมนุมที่แยกดินแดงตั้งแต่ช่วงเย็นด้วยแก๊สน้ำตาและกระสุนยาง ขณะที่ผู้ชุมนุมยิงพลุตอบโต้ พบว่ามีผู้ได้รับบาดเจ็บระหว่างการสลายการชุมนุมอย่างน้อย 8 คน เช่น ผู้สื่อข่าว, เยาวชน และผู้ที่อยู่อาศัยบนแฟลตดินแดง

คืนวันดังกล่าว มานะ ซึ่งประกอบอาชีพช่างซ่อมไฟฟ้า ปกติแล้วเดินทางกลับบ้านที่แฟลตดินแดงด้วยรถประจำทางมาลงที่ป้ายรถเมล์หน้าโรงเรียนพิบูลย์ประชาสรรค์ เพื่อกลับเข้าที่พัก แต่วันนั้นมีการชุมนุมและการสลายการชุมนุมของเจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชน ทำให้มานะต้องนั่งรถประจำทางเลยไปทางอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิและเดินเท้าย้อนกลับมาที่แฟลตดินแดง

เวลาต่อมา เจ้าหน้าที่หน่วยกู้ภัยและสื่อออนไลน์ พบมานะนอนหมดสติฟุบจมกองเลือดอยู่ตรงข้ามแฟลตดินแดงข้างธนาคารออมสิน หน้าซอยมิตรไมตรี มีบาดแผลคล้ายถูกยิงด้วยกระสุนยางเข้าที่ศีรษะขวาจำนวนหนึ่งจุด เป็นอันตรายสาหัส ถูกนำตัวไปรักษาที่โรงพยาบาลราชวิถีเป็นเวลาหนึ่งเดือน และกลับมารักษาตัวต่อที่บ้าน เขาไม่สามารถพูดสื่อสารได้ ไม่สามารถเดินโดยไม่มีผู้ประคอง และไม่สามารถทำกิจธุระส่วนตัวด้วยตนเอง จนเสียชีวิตในวันที่ 5 มี.ค. 2565 รวมเวลาป่วยติดเตียงเกือบเจ็ดเดือน

ภาพเหตุการณ์ขณะที่มานะ หงษ์ทอง วัย 64 ปี บาดเจ็บสาหัสบริเวณศีรษะ เมื่อ 15 ส.ค. 2564 ภาพจากประชาไท

ทั้งนี้ ตั้งแต่หลังเกิดเหตุ เมื่อวันที่ 16 ส.ค. 2564 หลานชายของมานะได้ลงบันทึกประจำวันที่ สน.ดินแดง ขอให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีอาญาแก่ผู้กระทำความผิด ไม่ว่าจะเป็นการกระทำของเจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชนหรือบุคคลอื่น ๆ และหลังจากที่มานะเสียชีวิต เมื่อวันที่ 31 มี.ค. 2565 น้องสาวของมานะ พร้อมด้วยทนายความจากภาคีนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน เข้าร้องทุกข์คดีอาญาต่อพนักสอบสวน สน.ดินแดง ให้ดำเนินคดีต่อตำรวจและบุคคลที่เกี่ยวข้อง

ข้อมูลล่าสุดจากทนายความที่รับผิดชอบคดีดังกล่าว ระบุว่าเมื่อวันที่ 7 ก.ค. 2566 พนักงานสอบสวน สน.ดินแดง สรุปสำนวนคดีว่ามีความเห็นให้ยุติการสอบสวน เนื่องจากไม่สามารถทราบตัวผู้กระทำความผิดได้ และมีการส่งสำนวนคดีให้พนักงานอัยการพิจารณาต่อ ปัจจุบันยังไม่ทราบความคืบหน้า

อย่างไรก็ตาม สำหรับกรณีของมานะ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน (กสม.) ได้เผยแพร่รายงานการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ระบุโดยสรุปว่า เจ้าหน้าที่ คฝ. ได้ละเลยการปฏิบัติหน้าที่ด้วยการเพิกเฉยไม่เข้าช่วยเหลือทั้งที่อยู่ในวิสัยที่กระทำได้ ซึ่งถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนและไม่สอดคล้องกับหลักสากล

อีกทั้งยังมีผู้สื่อข่าว De/code ได้เคยลงพื้นที่ในจุดเกิดเหตุ พบว่าบริเวณที่มานะถูกยิงมีกล้องวงจรปิดทั้งหมด 13 ตัว ในระยะโดยรอบไม่เกิน 20 ก้าวเดิน อีกทั้งจุดที่ถูกยิงเป็นบริเวณริมถนน ไม่มีมุมอับ มีแสงไฟชัดเจน ทั้งในช่วงเวลาดังกล่าวก็มีเพียงตำรวจ คฝ. ที่ควบคุมพื้นที่อย่างเบ็ดเสร็จ และตั้งข้อสังเกตว่าจะเป็นไปได้หรือไม่ที่ไม่สามารถหาหลักฐานหาตัวผู้ก่อเหตุได้

“วาฤทธิ์ สมน้อย” เยาวชน 15 ปี ถูกยิงด้วยกระสุนจริงเข้าบริเวณคอ ระหว่าง #ม็อบ16สิงหา64 เสียชีวิตหลังอาการโคม่าสามเดือน – ศาลยกฟ้องจำเลย คดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์

ในการชุมนุมวันที่ 16 ส.ค. 2564 กลุ่มทะลุฟ้านัดรวมตัวที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิและเดินเท้าไปที่บ้านพัก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ในชื่อการชุมนุม #ม็อบ16สิงหาคมไล่ล่าทรราชเราจะเดินไปบ้านประยุทธ์ แต่ต่อมาเปลี่ยนที่หมายไปยังทำเนียบรัฐบาล และถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจสลายการชุมนุม พบว่ามีบางส่วนกลับไปรวมตัวที่แยกดินแดง

เวลาประมาณ 21.00 น. มีรายงานผู้ถูกยิงที่บริเวณหน้า สน.ดินแดง อย่างน้อยสองคน คนแรกเป็นเยาวชนอายุ 14 ปี ถูกยิงด้วยกระสุนจริงทะลุไหล่ ขณะขี่จักรยานยนต์มารับเพื่อนในที่ชุมนุมขณะผ่านบริเวณปากซอยประชาสงเคราะห์ 14 (ปัจจุบันปลอดภัยแล้ว)

ส่วนอีกหนึ่งรายคือ วาฤทธิ์ สมน้อย เยาวชนอายุ 15 ปี ถูกยิงกระสุนค้างอยู่ที่ก้านสมอง กระดูกต้นคอซีกที่ 1 และ 2 แตก อยู่ในอาการโคม่ามาตลอด รักษาตัวในไอซียูเป็นเวลาเกือบสามเดือน และเสียชีวิตในช่วงเช้าของวันที่ 28 ต.ค. 2564

ภาพงานรำลึกวาฤทธิ์ หน้า สน.ดินแดง ภาพจากไข่แมวชีส

สำหรับกรณีของวาฤทธิ์ ภายหลังจากเกิดเหตุ เมื่อวันที่ 21 ส.ค. 2564 พ่อและแม่ของวาฤทธิ์ เข้าแจ้งความ ที่ สน.ดินแดง จนต่อมาในวันที่ 17 ก.ย. 2564 คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน รัฐสภา (กมธ.พัฒนาการเมืองฯ) ได้จัดทำรายงานพร้อมรวบรวมหลักฐานจากกล้องวงจรปิด 54 ตัวในพื้นที่เกิดเหตุ และนำไปยื่นแก่ตำรวจ สน.ดินแดง เพื่อดำเนินการหาผู้กระทำความผิดได้อย่างรวดเร็ว

ภายหลังเกิดเหตุ 47 วัน ตำรวจสามารถติดตามจับกุมผู้ต้องหาได้หนึ่งรายชื่อว่า ชุติพงศ์ ทิศกระโทก ต่อมาพนักงานอัยการมีคำสั่งฟ้องชุติพงศ์ กับบุคคลอีกหนึ่งรายที่อยู่ระหว่างการออกหมายจับ ในข้อหา “ร่วมกันฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา” และอื่น ๆ ทั้งหมด 6 ข้อหา

ภายหลังคดีมีการสืบพยาน เมื่อวันที่ 25 ก.ย. 2567 ศาลอาญามีคำพิพากษายกฟ้องจำเลยในคดีนี้ โดยระบุเหตุจากพยานหลักฐานไม่ชัดเจนและยังมีข้อสงสัย ปัจจุบันคดีของวาฤทธิ์ยังอยู่ระหว่างการอุทธรณ์ และยังไม่มีนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ออกมาแต่อย่างใด

ความสูญเสียของทั้ง มานะ หงษ์ทอง และวาฤทธิ์ สมน้อย ไม่เพียงแต่ทิ้งบาดแผลไว้ให้กับครอบครัว แต่ยังเป็นภาพสะท้อนถึงสถานการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นจากการชุมนุมบริเวณแยกดินแดง ปัจจุบันแม้เหตุการณ์จะล่วงเลยมาเป็นเวลากว่า 5 ปี แต่ข้อเท็จจริงว่า “ใคร” เป็นผู้ลงมือ หรือกระสุนดังกล่าวมาจากฝ่ายใด กลับยังคงคลุมเครือและไร้คำตอบที่ชัดเจน ตราบใดที่กระบวนการยุติธรรมยังไม่สามารถนำตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ ในขณะที่ครอบครัวก็ต้องแบกรับความเจ็บปวดจากการสูญเสียที่ยังไม่ได้รับความเป็นธรรม

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

#ม็อบ15สิงหา : คาร์ปาร์ค : Mob Data Thailand

#ม็อบ16สิงหา : ไล่ล่าทรราช : Mob Data Thailand